Dünyanın dört bir yanından finans yetkilileri, Orta Doğu'daki genişleyen bir savaşın, şimdiye kadarki en büyük enerji arz şokunun ve zaten zayıf olan küresel ekonomik büyüme üzerinde ürkütücü riskler oluşturan yükselen faiz oranlarının gölgesinde bu hafta Tayland'da bir araya gelecek.
ABD-İsrail liderliğinde İran'a karşı sekizinci ayına giren savaş ile bunun yarattığı enflasyon ve zorluklar, üç yıl sonra ilk kez Washington dışında düzenlenen Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası'nın yıllık toplantılarında gündeme hakim olacak ve kulis konuşmalarını belirleyecek.
Bir ABD yetkilisinin belirttiğine göre, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, bazı "iç meselelerle" ilgilenirken kendi yerine iki kıdemli yetkiliyi göndererek toplantıda dikkat çeken bir şekilde yer almayacak.
Bessent'in bu yüksek profilli buluşmayı ve ABD'nin bu yıl liderlik ettiği G20 ekonomi zirvesini pas geçme kararı; İran savaşı, Ukrayna'nın Rusya'nın işgaline karşı mücadelesi ve ABD'nin Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne yaptırım uygulama hamlesi nedeniyle artan gerilimler ortasında mevkidaşlarını hayal kırıklığına uğratabilir.
Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga Reuters'a yaptığı açıklamada, İran'ın dünyanın petrolünün yaklaşık %20'sini keserek Hürmüz Boğazı'nı kapattığı dönemde korkulandan daha dirençli çıkan küresel büyümenin ardından baskıların yeniden arttığını söyledi. Fırlayan mazot fiyatları, yükselen gübre maliyetleri ve uzmanların 450.000 ısı kaynaklı ölüme yol açabileceğini söylediği yaklaşan "süper" El Niño hava olayı aynı anda vuruş yapıyor.
Yedi ülke (G7), Kasım ayındaki kongre kontrolünün Cumhuriyetçi Parti tarafından kaybedilebileceği seçimler öncesinde daha düşük benzin fiyatları isteyen ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısı altında, acil durum rezervlerinden 100 milyon varil mazot ve ham petrol serbest bırakma konusunda uzlaştı.
Trump, Rusya ile mazot anlaşmasını duyurdu
Trump Cuma günü yaptığı açıklamada, küresel piyasalara daha fazla mazot sağlayacak ve Moskova'nın Ukrayna'daki savaşı için gelir elde etmesini engellemeyi amaçlayan ABD yaptırımlarının geçici olarak kaldırılacağını içeren bir anlaşmayı duyurdu. Bu hamle, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'den hızlı bir eleştiri aldı.
28 Şubat'ta savaşın başlamasından bu yana çoğunlukla karadaki ticari stoklardan 1 milyar varilden fazla petrol serbest bırakıldı, ancak endüstri yöneticileri küresel piyasanın erişebileceği depolardaki petrol miktarının azaldığını, bunun da piyasayı daha kırılgan hale getirdiğini ve fiyatlar üzerindeki baskıyı körüklediğini belirtiyor.
Banga, Banka'nın küresel tahminlerini şu anda aşağı yönlü revize etmediğini, ancak gelişmeleri yakından takip ettiğini söyledi. "Asıl mesele sadece El Niño değil, bu birleşim... Gübre fiyatlarına ne oluyor? Enerji maliyetlerine ne oluyor? Borca ne oluyor? Bunların hepsi bir arada kendi zorluklarını yaratıyor" dedi ve ekledi: "Sanırım bu durum, önümüzdeki aylarda neye hazırlanacağımız konusunda hepimizi çok daha dikkatli olmaya çağıracaktır."
IMF Başkanı Kristalina Georgieva da toplantıların açılış konuşmasında benzer bir uyarıda bulunarak dinleyicilere "Kış geliyor" dedi.
IMF, 2026 yılı için %3'lük küresel büyüme tahmininde büyük bir değişiklik olmayacağının sinyalini verdi ve gelecek yıl için tahminini biraz yukarı yönlü revize edebilir. Ancak Ukrayna (Rus işgaline karşı savaşının beşinci yılında) ve İran saldırıları ile keskin bir şekilde azalan enerji ihracatından etkilenen Körfez ülkeleri dahil olmak üzere bazı ülkelerde not indirimleri görülecek.
Salı günü yayınlanan IMF araştırması, gıda ve enerji fiyatlarındaki keskin artışların, enflasyon beklentilerini daha uzun süre yüksek tutan krizlerin giderek yaygınlaşan bir kaynağı olduğunu gösterdi.