İşitmek ile dinlemek aynı şey değildir. Herhangi bir organik sorun olmadıkça hepimiz işitiriz; kulakların gözlerden farklı olarak kapakları olmadığından, etraftaki tüm sesler kulaklarımıza doluşur. Dinlemek ise başka bir şeydir. İşitilen şeyi deşifre etmek, anlamak, doğrulamak ve işlemektir.
Giderek gürültülüleşen bir dünyada yaşıyoruz. Bizi çevreleyen ve kuşatan patırtı yetmezmiş gibi, her geçen gün daha fazla insan, sanki vücutlarının ayrılmaz bir parçasıymış gibi günün her saatinde ve her yerde kulaklarına taktıkları kulaklıklarla kulak zarlarını cezalandırmayı seçiyor. Ve böylece artık sadece dünyanın seslerini, başkalarının seslerini değil, aynı zamanda kendi iç sesimizi de duymak imkansız hale geliyor. Bizi çevreleyen ve kuşatan patırtı yetmezmiş gibi, her geçen gün daha fazla insan, sanki vücutlarının ayrılmaz bir parçasıymış gibi günün her saatinde ve her yerde kulaklarına taktıkları kulaklıklarla kulak zarlarını cezalandırmayı seçiyor.
Güney Koreli filozof Byung-Chul Han, "Gelecekte muhtemelen dinleyici adında bir meslek olacak" diyor. "Dinleyiciye başvuracağız çünkü ondan başka bizi dinleyecek neredeyse kimse kalmayacak. Bugün dinleme yeteneğini giderek kaybediyoruz. Dinlemek vermektir, bir armağandır. Başka birinin konuşmasına yardımcı olan tek şey odur."
Başkasına, hemcinsine, komşusuna değer vermenin dinlemekten başka pek az yolu vardır. Gerçek dinleme, başka şeyler düşünülürken sadece kulak kabartmak değildir. Bu tutum, iki insan arasında bir köprü kurar ve dinleyiciye kendisininkinden farklı, yeni bir dünya açar.
Abraham Maslow, Rollo May ve Irving Yalom gibi isimlerle birlikte hümanist psikolojinin sütunlarından biri olan Carl Rogers (1902-1987), gerçekten dinleyen kişinin "kendisine söylenen kelimeleri pasif bir şekilde içine sindirmediğini" açıklıyordu. "İşittiği şeyin gerçeklerini ve duygularını aktif olarak kavramaya çalışır." O, bunu bir iletişim, konuşana yardım ve kişisel gelişim yolu olarak görüyordu. Bu yöntemi aktif dinleme olarak adlandırıyor ve bunu uygulamak için bilişsel bir gürültü duvarını aşmak gerektiğini söylüyordu.
Başkasına, hemcinsine, komşusuna değer vermenin dinlemekten başka pek az yolu vardır. Gerçek dinleme, başka şeyler düşünülürken sadece kulak kabartmak değildir.
Rogers, iyi dinlemenin bir kası eğitmek gibi çaba ve antrenman gerektirdiğine işaret ediyordu. "Konuşanın içine girmemizi, bize ne ilettiğini onun bakış açısıyla kavramamızı talep eder." Aciliyetler ve kaygılar çağında, başkasının sesine ve varlığına ya da doğal dünyanın ve canlıların melodisine odaklanmak yerine sıklıkla kendi göbeğine bakan bir dönemde, aynı zamanda hemcinsini bir konuk gibi ağırlayan ve ilgilenen misafirperver bir dinleme olan aktif dinleme sanatını geliştirmek için gerekli zamanın olduğu söylenemez.
İngiliz filozof ve deneme yazarı Matt Owen (genellikle M.M. Owen adıyla yazar), "Aktif dinleyicinin işi sadece orada olmak, insanlar hakkında düşünmek yerine onlarla birlikte düşünmeye odaklanmaktır" diye belirtiyor. Bu, insanların yalnızca söylediklerini yakalamakla kalmayıp, bunu hangi duyguyla yaptıklarını da kaydetmek anlamına gelir. Orada olmak, bağın ve sohbetin içinde bulunmaktır.
Owen, "Beynimizden dilimize dökülmeyi bekleyen iç monologu kesmektir" diyor. 2.500 yıl önce antik Yunan'da filozof ve matematikçi Pythagoras, öğrencilerine "Ruhun eğitimi duymayı öğrenmekle başlar. Sessizlikte keşfedilir..." diye hatırlatırken tam da bundan bahsediyordu.