Bir yıl içinde Arjantinliler, yeni bir seçim kampanyasının ateşi içine dalmış olacağız. Luis Caputo'nun öngördüğünün aksine, hiçbir şey bunun Javier Milei için parkta yürüyüş gibi geçeceğini düşündürmüyor. Ekonomi bakanının geçtiğimiz nisan ayındaki, önümüzdeki 18 ayın Arjantin'in son on yıllarda gördüğü en iyi dönem olacağını öngören kehanetinin gerçekleşmesinden de eser yok. Hazine Sarayı başkanının AmCham Zirvesi'nde bu cümleyi sarf etmesinden altı ay sonra, ekonomik gerçeklik çok farklı bir canlanma gösteriyor ve makroekonomik düzen, sokaktaki zorluklarla ve toplumun geniş kesimlerindeki alım gücü kaybıyla tökezliyor.
Başkan Milei, Casa Rosada'ya geldiğinden beri yüzde 211'den yüzde 30 civarına düşen enflasyon ve bütçe açığıyla başarılı mücadelesinden ötürü vatandaşların kendisini yeniden seçilerek ödüllendirmesini umuyor; tıpkı 1995'te Carlos Menem'i kayırdıkları gibi. Hiperenflasyonun yenilmesi ve “taksit oyu” olarak adlandırılan olgu, 31 yıl önce Menem'in anayasa değişikliğinin ardından seçmenlerin neredeyse yarısının desteğiyle yeniden başkan seçilmesinde belirleyici olmuştu. Elbette iki yıl sonra enflasyona karşı kazanılan zafer arka plana itildi ve toplumun endişeleri, yeni başlayan durgunluk ve kamusal yolsuzluk gibi diğer meselelere odaklanmaya başladı. Menemcilik, 1997 yasama seçimlerinde UCR ve Frepaso'dan oluşan ittifak karşısında destek kaybetmeye başladı ve 1999 başkanlık seçimlerinde Fernando de la Rúa karşısında yenildi. Bir hükümetin başarısı için gösterilen kamusal takdir asla sonsuza kadar sürmez.
“Artan beklentiler devrimi”, bir nüfusun sosyal ve ekonomik kalkınma arzularının, kurumların veya hükümetlerin bunları tatmin etme yönündeki gerçek kapasitesinden çok daha hızlı bir hızda büyümesini tanımlayan sosyolojik ve siyasi bir kavramdır. Bu toplumsal olguyla bağlantılı olan hoşnutsuzluk, aşırı yoksulluk ve daha büyük baskı senaryolarından değil, tam da işler iyileşmeye başladığı anda doğar. Bu durum, Amerikalı sosyolog James Chowning Davies tarafından geliştirilen J-eğrisi teorisiyle açıklanmaktadır; buna göre, belirli bir ekonomik ve sosyal ilerleme döneminin ardından, nüfusun beklentileri düz bir çizgide yükselmektedir; ancak ilerleme, ters çevrilmiş bir J şeklinde aniden durmakta veya yavaşlamakta, bu arada insanların özlemleri önceki iyimserliğin eylemsizliğiyle yükselmeye devam etmektedir. Bu uçurum derinleştiğinde, hayal kırıklığı bir isyana dönüşebilir.
Siyasi kimliğini geleneksel siyasetin ayrıcalıklarına son verme sözü üzerine inşa eden Milei, kurumsal şeffaflık çıtasını takipçileri için benzeri görülmemiş seviyelere yükseltti. Artan beklentiler mantığı altında, dürüstlükle bağdaşmayan herhangi bir olay ve Başkan'ın orijinal söylemiyle ilgili her türlü çelişki, artık geçmişin standartlarına tolerans göstermeyen bir toplum tarafından çok daha büyük bir şiddetle yargılanmaktadır. Hükümetin karşısındaki kulvarda, peronizm tarafından işgal edilmiş, bir umut ufk sunacak tutarlı ve sağlam bir alternatifin bugün algılanmıyor olması, Milei yanlısı iktidarı kayıran başlıca avantajdır. Bunun bir devrim yerine bir “ayaklanma” tetiklemesinden duyulan korku...