Islamabad, Pakistan — Türkiye ve Pakistan, Yemen'deki Husilere karşı tırmanan ve Suudi Arabistan topraklarına sıçrayan savaşın ortasında, karşılıklı savunma anlaşmalarının uygulanması konusunda acil toplantı çağrısına yanıt olarak askeri komutanlarını hızla Riyad'a gönderiyor.
Türkiye Savunma Bakanlığı Cuma günü yaptığı açıklamada, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu'nun Suudi Arabistan'a gideceğini doğruladı.
Al Jazeera'nın edindiği bilgiye göre, Pakistan'ın savunma kuvvetleri komutanı Mareşal Asim Münir'in de kısa süre içinde Suudi başkentine varması bekleniyor; ancak Pakistan ordusunun medya kanadı Inter-Services Public Relations, Münir'in Riyad'a hareket edip etmediği yönündeki doğrulama talebine yanıt vermedi.
Bu gelişmeler, Suudi Arabistan'ın, Husilerin haftalardır Suudi topraklarına düzenlediği füze ve insansız hava aracı saldırılarının ardından Türkiye ve Pakistan'dan askeri komutanlarını toplantıya çağırmasını talep etmesinin ardından geldi.
Husiler Perşembe günü yaptıkları açıklamada, Riyad'daki "hassas bir hedef" ve Yanbu'daki Suudi Aramco tesislerine yönelik olduğu iddia edilen saldırı da dahil olmak üzere Suudi hedeflerine onlarca füze ve İHA fırlattıklarını duyurdular. Suudi yetkililer, hava savunma sistemlerinin Taif ve Yanbu'ya yönelen altı balistik füzeyi imha ettiğini belirterek Mekke, Cidde ve Yanbu için acil durum uyarıları yayınladı.
7 Ağustos'ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'dan herhangi birine yapılan saldırıyı üçüne de yapılmış bir saldırı olarak kabul ediyor.
Suudi Arabistan'ın Cuma günkü toplantıdan önceki günlere ilişkin açıklaması, Riyad'ın krizi ne kadar acil gördüğünü ortaya koydu.
Üç genelkurmay başkanının toplantısı ilk olarak 24 Eylül'de New York'ta Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan arasında gerçekleşen görüşmenin ardından duyurulmuştu.
Suudi dışişleri bakanlığına göre taraflar, anlaşma kapsamında Suudi Arabistan'ı destekleme yollarını araştırmak üzere acil bir genelkurmay başkanları toplantısının düzenlenmesine yönelik hazırlıkları ele aldılar.
Bildiride Mekke'yi ve krallıktaki sivil ve ekonomik tesisleri hedef alan saldırılar kınanırken, Suudi Arabistan'ın BM Şartı'nın 51. maddesi uyarınca kendini savunma hakkı teyit edildi.
Pakistan'ın aynı toplantıya ilişkin açıklaması daha temkinli bir tondaydı.
Dar, X platformunda yaptığı paylaşımda, "Mekke Ortak Savunma Anlaşması (MJDA) çerçevesinde, anlaşma uyarınca kurumsal yapıların kurulmasında kaydedilen ilerlemeyi gözden geçirdik ve bölgesel ile uluslararası güvenlik meseleleri üzerinde görüş alışverişinde bulunduk" ifadelerini kullandı.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı da New York toplantısında benzer ölçülü bir ton benimsemişti. Türk devlet medyası, toplantıyı, Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'nin gelecekteki toplantısı öncesinde anlaşmanın kurumsallaştırılmasına yönelik devam eden "teknik müzakerelerin" bir değerlendirmesi olarak nitelendirdi.
Birkaç gün önce Fidan, Türk yayın kuruluşu NTV'ye verdiği canlı yayında oldukça farklı bir ton tutturmuştu.
Fidan, "Anlaşmamız bir ittifak taahhüdü içeriyor, sözümüzün arkasındayız" diyerek, "Askeri ihtiyaçları özellikle belirli teknik alanlarda olabilir ve bunu karşılamakta hiçbir sorun yaşamayız" ifadelerini kullandı.
Ne İslamabad'ın ne de Ankara'nın New York toplantısına ilişkin açıklamalarında, Suudi açıklamasını tetikleyen Husi saldırılarından bahsedilmedi.
Analistler, bu ihtiyatlı tutumun Husilerin her iki ülkeye de yönelttiği doğrudan uyarılarla bağlantılı olabileceğini belirtiyor.
İran destekli Husiler, son günlerde Yemen'in Suudi destekli ve uluslararası alanda tanınan hükümet güçlerine karşı dramatik toprak kazanımları elde etti. Stratejik liman kenti Muha'yı ele geçiren grup, ardından neredeyse tüm bölgenin kontrolünü sağladı.