Arama sonuçlarında daha fazla makale keşfedin
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki son konuşması, son yıllarda Türk dış politikasını karakterize eden unsurların birçoğunu özetledi.
Türk cumhurbaşkanı, ülkesinin kalıplaşmış pozisyonlarını tekrarlayarak Yunanistan ile olan ikili anlaşmazlıklara ve Kıbrıs sorununa üstünkörü değinmiş olsa da, konuşmasının özü aslında ülkesini konumlandırdığı görülen "Küresel Güney" devletlerine hitap ediyordu. Zaten BM üyelerinin çoğunluğunu oluşturan Afrika, Asya ve Latin Amerika ülkeleri, uzun yıllardır Türk diplomasisinin ilgi odağında yer alıyor.
Bölgesel düzeyde Türkiye sıklıkla tek taraflı eylemleri ve güç gösterisini tercih etmesine rağmen, BM düzeyinde bir "orta güç" (middle power) gibi davranmakta ve söylemini de buna göre uyarlamaktadır. Dolayısıyla Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinin ayrıcalıklarına tepki göstermekte ve Güvenlik Konseyi'nin kompozisyonu ile işleyişi açısından BM Şartı'nın gözden geçirilmesi yönündeki talebini yinelemektedir.
Elbette Hindistan'ın ve Afrika veya Latin Amerika'dan en azından bir ülkenin Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri grubunda yer almaması, çağdaş uluslararası gerçeklikle çelişiyor olabilir. Ancak uluslararası dengeler, öngörülebilir gelecekte herhangi bir değişikliğe izin vermemektedir.
Dolayısıyla Türk önerileri, "Küresel Güney"in mağdurlaştırılması çabasından ve onun sözde çıkarlarının temsil edilmesinde Türkiye'nin lider rolünün öne çıkarılmasından başka bir şeye hizmet etmemektedir. İsrail'e ve onun Gazze ile genel olarak Orta Doğu'daki politikaslarına yönelik sert atıflar da tam olarak aynı amaca hizmet ediyordu: Batı dünyasının Ukrayna ve Filistin meselesindeki ikiyüzlülüğünü ve çifte standartlarını gözler önüne sermek – ki bu, elbette Türkiye'nin kendisinin de hariç tutulmadığı bir suçlamadır.
Türkiye'nin Avrupa güvenlik mimarisinin dışında kalması bağlamında Avrupa Birliği'ne ve ayrıca son "Mekke Anlaşması"na yaptığı atıflar, Türkiye'nin kendi karşılaştırmalı avantajından yararlanma niyetini ortaya koymaktadır; bu avantaj, büyük ve savaş arazisinde deneyimli bir orduya sahip olması ve uluslararası güvenlik ve istikrarı ilgilendiren operasyonlara katılmak için siyasi maliyetle kısıtlanmayan bir hükümete sahip bulunmasıdır.
Ancak gerçeklik, Türk beklentilerinin kapsamını sınırlamaktadır. "Mekke Anlaşması"nın imzalanmasından sadece birkaç hafta sonra, Türkiye'nin Husilerin hem Yemen içindeki hem de Suudi Arabistan'daki benzeri görülmemiş saldırılarına karşı Suudi Arabistan'a yardım etmekten kaçınması, bir "İslam NATOSU"nun ortaya çıkışından söz etmek için çok erken olduğunu düşünenleri haklı çıkarmaktadır. Avrupa savunmasına etkin katılım ise sadece silah anlaşmaları meselesi değildir. Türkiye'nin Türk-Yunan ikili anlaşmazlıklarını ve Kıbrıs sorununu çözmek için önemli adımlar atmasını ve aynı zamanda stratejik doktrini Avrupa standartları çerçevesinde yeniden yönlendirmesini gerektirir.
İoannis N. Grigoriadis, Bilkent Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü doçenti ve ELİAMEP Türkiye Programı başkanıdır.
Millî Takım'ın Nations League'deki ilk maçı neden son derece önemlidir ve ayrıca...