7 Ekim 2023'ten önce bir dünya vardı ve bu tarihten sonra başka bir dünya var. Gazze, İsrail, daha geniş anlamda Orta Doğu ve diğer herkes için.
Tarihteki tüm dönüm noktaları, gerçekleştikleri anda apaçık ortada değildir. Filistin bölgesinde savaşın başlamasından bu yana geçen üç yılın ve sözde ateşkesin üzerinden geçen bir yılın ardından, bunun tarihi bir milat olduğu artık aşikardır.
Gazze Şeridi'nin bombalama ve yıkımlardan önceki ve sonraki fotoğrafları, hikayenin yalnızca bir kısmını anlatıyor. Üç süren aralıksız İsrail saldırılarının ardından uydu görüntüleri, bütün şehirlerin nasıl harabeye döndüğünü, camilerin ve hastanelerin ortadan kaybolduğunu, bir zamanlar boş olan sahil şeridinin ise artık çadırlarla dolduğunu gösteriyor.
Ancak İsrail için de bir "öncesi" ve "sonrası" var. Başbakan Binyamin Netanyahu, ülkede bir güvenlik, hatta inatla aşılamazlık hissiyatı yaratmıştı. Hamas'ın 1.200 İsrailliyi öldürdüğü terör saldırısını gerçekleştirmekteki kolaylığı, bu inancı sonsuza dek sarstı.
7 Ekim'den bu yana geçen üç yılın ardından hem İsrail hem de Gazze tanınmaz halde değişti. Bununla birlikte, Hamas'ın saldırısının ve 21.000'i çocuk olmak üzere 73.000'den fazla Filistinlinin ölümüne yol açan İsrail'in vahşi tepkisinin sonuçları çok daha geniş bir alana yayıldı.
Kendi sınırlarını koruma bahanesiyle İsrail; Suriye'ye asker göndererek, güney Lübnan'ın bazı kısımlarını fiilen ilhak ederek ve ABD ile birlikte Körfez ülkelerinin tümünü etkileyen, kazanılamaz ve bölgesel bir çatışmaya dönüşen İran karşıtı bir savaş başlatarak bölge genelinde savaşlar ve askeri saldırılar başlattı.
İran'daki savaş, Yemen'deki Husiler ile Suudi Arabistan arasında yeni çatışmaları tetikledi; Suudi Arabistan ise bu hafta Pakistan ve Türkiye ile karşılıklı savunma paktını devreye sokarak iki ülkeyi daha savaş girdabına sürükledi. Kızıldeniz'in ötesinde, aynı aktörlerden bazıları Sudan'daki savaşta ve Etiyopya içinde patlak veren yeni çatışmalarda rol oynamaktadır.
İki kıtada bir düzineden fazla ülke, artan sayıda çatışmaya müdahil durumda; bunların bazıları birden fazla cephede yer alırken, çıkar çatışmaları da yoğunluk kazanıyor.
Ancak daha sinsi başka bir şey de değişti. Ne kadar zayıf olursa olsun uluslararası hukuk, artık açıkça askeri gücün yerini almıştır. 2022'de Vladimir Putin'in Ukrayna'yı işgaline karşı çıkan bir koalisyon oluşturan Batılı liderler, uluslararası hukukun ihlaline dayalı ahlaki çağrılarda bulunmuştu. Gazze'de ise, kuralların açıkça çiğnendiği kesinleştiğinde dahi İsrail'i teşvik ettiler ve desteklediler. Bu ikiyüzlülük, Batı'daki milyonlarca vatandaşın gözünden kaçmadı.
Gazze aynı zamanda savaşların yürütülme biçimini de değiştirdi. İsrail, hedef seçimi için yapay zekayı (AI) yoğun bir şekilde kullanarak bizi henüz hazırlıksız olduğumuz bir geleceğe doğru hızla sürüklüyor.
Bütün bunların yaşanmasına, Batı'nın "kurallara dayalı uluslararası düzenin" var olduğunu iddia ettiği bir dönemde göz yumuldu. Bu düzen artık Donald Trump tarafından paramparça edilmiş olabilir, ancak bu düzenin altının oyulması Joe Biden döneminde başladı. Olay, Biden... [metin yarım kalmıştır]