Başkan Lai Ching-te, Çin'in toprak iddialarını dayatmak için askeri baskı kullandığı bir dönemde, demokratik adanın lideri olarak cumartesi günü yaptığı açıklamada, Tayvan'ın savunma harcamalarını artırarak “savaşı caydırmayı” amaçladığını söyledi.
Tayvan'ın 23 milyonluk nüfusu, adanın kendi topraklarının bir parçası olduğunu iddia eden ve onu ilhak etmekle tehdit eden Çin'in sürekli bir saldırı tehdidi altında yaşıyor.
Tayvan'ın Ulusal Günü'nü kutlamak üzere yaptığı konuşmada Başkan Lai Ching-te, “Ulusal savunmaya yaptığımız yatırımları artırmaktaki amacımız provokasyon yapmak değil, aksine savaşı caydırmaktır” dedi.
Ardıl yönetimler, potansiyel bir Çin işgalinden kaçınmak ve ABD'ye kendi savunması konusunda ciddi olduğunu göstermek amacıyla Tayvan'ın savaş yeteneklerini geliştirdiği bu süreçte askeri harcamaları artırdı.
Lai hükümeti, 2027 yılı için GSYİH'nin yüzde üçünden fazlasını oluşturan rekor düzeyde 1,1 trilyon NT$ (34,5 milyar ABD Doları) savunma bütçesi ayırdı.
Taipei'deki Başkanlık Ofisi'nin önünde aralarında yabancı diplomatların da bulunduğu binlerce kişinin katıldığı yıllık konuşmasında Lai, “Ne hegemonya peşindeyiz ne de başkalarına tahakküm kurmak istiyoruz” dedi.
Çin'in Tayvan Boğazı'ndaki statükoyu değiştirmek amacıyla “askeri ve gri bölge faaliyetleri yoluyla baskı uygulamaya” devam ettiğini belirten Lai, “Ancak barış yalnızca dileklere dayanamaz ve hoşgörü, saldırganların daha da ileriye tecavüz etmesi için bir bahane olamaz” ifadelerini kullandı.
Lai, ABD ile Çin arasındaki görüşmeleri memnuniyetle karşıladığını ancak “Tayvan halkının var olma hakkına saygı duyulması gerektiği konusunda” ısrarcı olduğunu belirtti.
Washington ve Taipei'deki hükümet yetkilileri, açıklamaları zaman zaman gerginliğe yol açan Başkan Donald Trump döneminde ABD'nin Tayvan politikasının değişmediğini defalarca dile getirdiler.
– ‘ABD desteği son derece önemlidir’ –
Amerika Birleşik Devletleri resmi diplomatik ilişkilerini yaklaşık 50 yıl önce Taipei'den Pekin'e kaydırmıştı, ancak Washington Taipei'nin en önemli güvenlik destekçisi olmaya devam ediyor.
Trump'ın mayıs ayında Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Pekin'de yaptığı görüşmenin ardından ABD'nin Tayvan'a silah satışının Çin ile bir pazarlık kozu olabileceği yönündeki önerisi dünya çapında alarm zillerinin çalmasına neden olmuştu.
Tayvan, ABD yapımı Patriot hava savunma sistemi de dahil olmak üzere 14 milyar dolar değerindeki silahlar için Trump'ın imzasını bekliyor.
Lai'nin konut baskısı ve azalan nüfusu da kapsayan geniş kapsamlı konuşması öncesinde Tayvan savaş uçakları ve dev Tayvan bayrakları taşıyan iki Chinook helikopteri başkentin üzerinden uçtu.
Askeri geçit törenini ve dans gösterilerini izleyen kalabalığın arasından 70 yaşındaki Feng Jing-heng, “Tayvan toplumundaki sıcaklığı gerçekten hissedebiliyorsunuz” dedi.
Ulusal Tayvan Üniversitesi'nden siyaset bilimci Tao Yi-feng, Lai'nin konuşmasının “nispeten ılımlı” olduğunu ve “Pekin'den açık bir tepkiyle karşılaşmasının olası olmadığını” söyledi.
Cumartesi günkü kutlamalar, Çin'in Qing hanedanlığının devrilmesinin ve ardından Çin Cumhuriyeti'nin kurulmasının 115. yıldönümüne işaret ediyor.
Çin ile Tayvan arasındaki mevcut anlaşmazlık, Mao Zedong'un komünist savaşçıları tarafından yenilgiye uğratıldıktan sonra 1949'da adaya çekilen Çan Kay-şek'in milliyetçi güçleri arasındaki bir iç savaşa dayanmaktadır.
Çin ile yakın ilişkileri savunan ana muhalefet partisinin kıdemli bir üyesi olan Parlamento Sözcüsü Han Kuo-yu, “ABD desteği Tayvan'ın güvenliği için son derece önemlidir” derken, Çin ile olan tarihi ve kültürel bağlara da dikkat çekti.