10 Ekim 2025'te, İsrail ile Hamas arasında imzalanan barış anlaşmasının yürürlüğe girmesiyle birlikte İsrail, Gazze'nin bazı bölgelerinden birliklerini çekmeye başladı. Bir yıl sonra ise bu ateşkesin en belirgin ihlallerinden biri olarak işgalini Filistin topraklarının yaklaşık yüzde 70'ine kadar genişletti.
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'ın öngördüğü ve 'Gazze Çatışmasını Sona Erdirme Kapsamlı Planı' adını taşıyan 20 maddelik barış planı, sadece çıkmaza girmekle kalmadı; Washington’ın kendi müttefiki İsrail tarafından paramparça edildi.
O dönemde Trump, bu planı Ortadoğu'ya "ebedi barış" getirecek bir dönüm noktası olarak pazarlamıştı. Daha sonra İran'a karşı yürütülen savaşta İsrail ile birlikte kendi askeri kampanyasını başlattı.
İlk aşama, 10 Ekim 2025'te bir ateşkesle sonuçlanmış ve Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’e düzenlediği saldırıda ele geçirdiği son kalan esirlerin serbest bırakılmasının yanı sıra, İsrail tarafından tutulan yüzlerce Filistinli mahkûm ve tutuklunun özgürlüğüne kavuşmasını sağlamıştı.
10 Ekim anlaşması barış planının yalnızca ilk aşamasıyla ilgili olsaತಿ da, Trump tarafından ortaya konulan yol haritası dünyaya darmadağın olmuş Filistin topraklarında bir nebze olsun sakinlik yaşanabileceğine dair bir umut ışığı sunmuştu.
Ne var ki bir yılın ardından, İsrail'in geri çekilmesinin sağlanması ve Gazze'nin yeniden inşası dahil olmak üzere planın hedeflerinin birçoğu henüz hayata geçirilemedi.
Dawn, hangi garantilerin elde edildiğini ve Filistinliler ile barış adına nelerin hâlâ yerine getirilmemiş vaatler olarak kaldığını inceliyor.
Trump’ın 20 maddelik planının ilk aşaması, tüm askeri operasyonların askıya alınmasını, İsrail’in bölgenin bir kısmından çekilmesini, esir ve mahkûm takaslarını ve insani yardımlarda büyük bir artış yapılmasını içeriyordu.
İsrail birliklerinin yoğun varlığı nedeniyle planın ilk aşaması eksik kalmaya devam ederken, ABD Ocak ayında ikinci aşamaya geçildiğini duyurmuştu; ancak bu aşama da hâlâ çıkmazdadır.
Plan, yaygın olarak soykırım olduğu saptanan ve 74.000'den fazla Filistinlinin ölümüne yol açan iki yıllık bir bombalama kampanyasının ardından İsrail askeri operasyonlarına son vermeyi amaçlıyordu.
Bununla birlikte, ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim'den bu yana neredeyse her gün düzenlenen saldırılarda 300'ü çocuk olmak üzere 1.460'tan fazla Filistinli hayatını kaybetti.
Al Jazeera tarafından derlenen bir çetele ile AFP ve Filistin haber ajansı Wafa'nın raporlarına göre İsrail, geride kalan 365 günün 337'sinde bölgeye saldırı düzenledi. Bu durum, 9 Ekim'e kadar süren bir yıllık dönemi kapsayan süre zarfında bildirilen saldırıların olmadığı sadece 28 gün kaldığını göstermektedir.
İsrail, hava saldırılarının Hamas'ı hedef aldığını öne sürerek grubu saldırı düzenlemeye ve yeniden silahlanmaya çalışmakla suçlamaktadır. Hamas bunu reddetmekte ve Birleşmiş Milletler gibi uluslararası platformlar da İsrail'in devam eden şiddet eylemlerini kınamaktadır.
Madalyonun diğer yüzünde ise İsrail ordusuna göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana Filistinli savaşçılarla yaşanan çatışmalarda veya bölgede beş İsrail askeri öldürüldü.
Trump'ın planının ilk aşaması, İsrail'in sözde bir "sarı çizgiye" çekilmesini ve böylece İsrail güçlerinin Gazze'nin yüzde 53'ünün kontrolünü elinde tutmaya devam etmesini öngörüyordu.
Ancak NPR tarafından analiz edilen haritalara göre, Temmuz ayı itibarıyla İsrail işgalini kuşatma altındaki bölgenin neredeyse yüzde 70'ine kadar genişletmişti.
Bu durum gizli bir askeri hareketlilikten ziyade, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Mayıs ayında ordusuna şeridin yüzde 70'inin kontrolünü ele geçirmesi yönünde açıkça talimat vermesiyle gerçekleşti.
Bunun bir kısmı, dünyanın dikkatlerinin ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşa odaklandığı Mart ayında zaten gerçekleştirilmişti ve İsrail, sarı çizginin ötesinde Gazze topraklarının yüzde 11'i üzerinde fiili kontrol sağlayarak yeni bir "turuncu çizgi" çekmişti.
Bu sinsice ilerleyen askeri varlık daha fazla Filistinliyi yerinden etmiş, 2 miluonluk nüfusu daralan bir kıyı şeridine sıkıştırmıştır.