Depresyondan yeme bozuklukları ve psikiyatrik rahatsızlıklar gibi daha ciddi durumlara kadar, İtalya'da ruh sağlığı sorunu yaşayan yaklaşık 8 milyon kişi bulunmaktadır. Özellikle gençler arasında son yıllarda artış gösteren bu tahminin arkasında, sosyal medya kısmen bir neden kısmen de bir ayna görevi görmektedir. Öte yandan, bakım ihtiyacı ile kamu hizmetlerinin bu ihtiyaca yanıt verme kapasitesi arasındaki uçurum genişlemeye devam etmektedir.
The Lancet dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, dünyada ruh sağlığı sorunları yaşayan kişilerin sayısı 1990 ile 2023 yılları arasında neredeyse iki katına çıkarak 1,17 milyar vakaya ulaştı. Roma 2 Asl Ruh Sağlığı Departmanı Direktörü Massimo Cozza, "Bunu İtalyan nüfusuna uyarlarsak, yaklaşık 8 milyon insanı ilgilendiriyor" açıklamasında bulundu. Ancak bunların birçoğu bir yanıt bulamamakta ya da çözümü kendi ceplerinden ödeme yaparak aramaktadır. Sağlık Bakanlığı raporuna göre, 2024 yılında kamu hizmetleri 845.516 yetişkin hastaya destek olabildi ki bu rakam potansiyel ilgililerin çok gerisindedir. Üstelik bu yardım da dengesiz bir şekilde dağıtılmıştır. İtalyan Psikiyatrik Epidemiyoloji Derneği (Siep) tarafından hazırlanan bir rapor, kişi başına düşen harcama dahil 14 gösterge üzerinden bölgeleri kıyaslamaktadır: Ulusal ortalama 75 euro iken, bu rakam Campania'da 37 euro, Bolzano'da ise 115 eurodur. Bir diğer sorun ise Toplum Evleridir: Planlanan 1.715 evin yalnızca 334'ünde, yani yüzde 43'ünde bu amaca yönelik özel hizmetler bulunmaktadır. İtalyan Psikiyatri Derneği eş başkanı Guido Di Sciascio, bu verilerin "yakın bakım yardım ağını ruh sağlığı departmanları (Dsm) ve birinci basamak sağlık hizmetleri ağıyla entegre etme ihtiyacını açıkça ortaya koyduğunu" belirtmektedir. Umutlar ise on yılın ardından güncellenen ve ilk üç yıl için 255 milyon euro öngören, yapısal fonlar ve personele yönelik tahsisli kaynaklarla desteklenen yeni 2025-2030 Ulusal Ruh Sağlığı Eylem Planı'na bağlanmış durumdadır.
Bu arada, dijital teknolojilerin kullanımı baş şüpheliler arasında yer alıyor: The Lancet'te yayımlanan bir araştırmaya göre, ekran başında günde iki saatten fazla vakit geçirmek, küresel ölçekte depresyon nedeniyle yaklaşık 2,8 milyon sağlıklı yaşam yılının kaybıyla ilişkilendirilebilir. Ancak sosyal medya aynı zamanda yaşanan huzursuzluğu da yansıtıyor: 2026'nın ilk altı ayında ruh sağlığı üzerine 138 binden fazla paylaşım yapılırken, "anksiyete" kelimesi 37 bin kez geçerek "depresyon" kelimesinin 13 katına ulaştı.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 10 Ekim'de kutlanan Dünya Ruh Sağlığı Günü vesilesiyle üye ülkelere topluluk temelli ve insan hakları odaklı hizmetleri teşvik etme çağrısında bulunuyor. Bu vesileyle çeşitli şehirlerdeki anıtlar yeşil ışıkla aydınlatılacak. Aynı gün Campidoglio'da, İtalya'da akıl hastanelerinin kapatılmasını sağlayan 1956 sayılı yasaya atfen hastaların, doktorların ve sağlık çalışanlarının otoportrelerinden oluşan 180 fotoğraflık sergiyi Roma 2 Asl'a bağlı Tuscolano Toplum Evi'ne taşıyan Ro.Mens Festivali'nin kapanış günü gerçekleştirilecek.
Dil kullanımı cephesinde ise, Yüksek Sağlık Enstitüsü'nde sunulan "Ruh Sağlığı Hakkında Bilgilendirme" başlıklı Vademecum (rehber), damgalamayı (stigmatizasyon) ve stereotipleri pekiştiren ifadelerden kaçınarak doğru kelimeleri kullanmanın önemine dikkat çekiyor. Sınır Tanımayan Doktorlar'ın psikolojik esenliğe adadığı kampanya ise "Bu da bir bakımdır" sloganıyla öne çıkıyor. Konu aynı zamanda, Avrupa Parlamentosu'nun işle ilgili psikososyal riskleri önlemeye yönelik bir AB mevzuatı tavsiyelerini onayladığı Strazburg'a da taşınıyor.
Dünya Günü arifesinde...