Washington – ABD Başkanı Donald Trump cuma günü yaptığı açıklamada, ara seçimler öncesinde enerji maliyetlerini düşürmek amacıyla Moskova'ya yönelik savaş yaptırımlarını hafifleterek, Rusya'dan büyük bir dizel yakıt sevkiyatı yapılması konusunda anlaşma sağladığını belirtti.
Moskova, komşusu Ukrayna'yı 2022'de işgal etmesinden bu yana ABD ve müttefikleri tarafından dalgalar halinde yaptırımlara maruz kalırken, Başkan Volodimir Zelenski bu hamleyi "onursuz" ve "zayıf" bir adım olarak nitelendirerek Trump'ı eleştirdi.
Bu anlaşma, Trump'ın Cumhuriyetçi Partisinin, seçmenlerin artan yaşam maliyetinden duyduğu hayal kırıklığı nedeniyle Kongre'deki üstünlüğünü kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğu kritik ABD seçimlerinden haftalar önce geldi.
ABD'deki benzin ve dizel pompa fiyatları, şubat sonlarında ABD-İsrail'in İran'ı hedef alan saldırılarının Tahran'ın enerji taşımacılığında kritik bir su yolu olan Hürmüz Boğazı'nı kapatmasına yol açmasından bu yana hızla yükseldi.
Trump, Rus lider Vladimir Putin ile yaptığı görüşmelerin ardından sosyal medyada yaptığı paylaşımda, "Rusya, Amerikan ve küresel pazarına derhal 300.000 tondan fazla dizel yakıt tedarik edecek" dedi.
Kremlin, Rusya'nın "Amerikan ve dünya pazarlarına petrol ve petrol ürünleri tedarik etmeye hazır olduğunu yeniden teyit ettiğini" bildirdi.
Trump, Moskova'nın kasım ayında 500.000 ton, ardından bir milyon ton tedarik edeceğini ve ilerleyen dönemde daha büyük sevkiyatların sözünün verildiğini ekledi.
Zelenski gazetecilere yaptığı açıklamada, "Bu kesinlikle dürüstce değil, kesinlikle ortaklarımıza yakışmıyor ve bence zayıf bir karar" dedi.
ABD Hazine Bakanlığı, Rus dizelinin Nisan 2027'ye kadar küresel pazarlara akmasını sağlamak amacıyla cuma günü geçici bir lisans yayınladı.
Trump sosyal medyada yaptığı paylaşımda, "Amerikalılar, özellikle de Büyük Çiftçilerimiz, Çiftlik Sahiplerimiz ve Kamyoncularımız için daha düşük fiyatlar en büyük önceliğimdir" ifadelerini kullandı.
ABD'de normal benzin fiyatlarının ortalaması şubat sonundan bu yana yüzde 46'dan fazla artarak galon başına 4.37 dolara yükselirken, dizel fiyatı aynı dönemde yüzde 67 fırlayarak galon başına 6.28 dolara ulaştı.
Trump, her ne kadar küresel enerji arzının ana kesintisi ABD-İsrail'in İran ile savaşı olsa da, artan akaryakıt fiyatlarından Ukrayna'nın Rus rafinerilerine düzenlediği saldırıları sorumlu tuttu.
Anlaşmanın haberi, Ukraynalı ve Amerikalı müzakerecilerin çatışmanın çıkmazını kırmak için yeni bir girişimle cuma günü Miami'de bir araya geldiği sırada geldi.
ABD'li özel temsilci Steve Witkoff, tarafların "kış gelmeden Rusya ile savaşı yatıştırmak ve sonlandırmak için olası yollar üzerinde yapıcı görüşmeler gerçekleştirdiğini" söyledi.
Miami toplantısı, Washington'ın çok az ilerleme kaydeden müzakereleri canlandırmaya çalışmasıyla birlikte, Trump'ın uzun süredir güvenini kazanan danışmanı Steve Witkoff ve başkanın damadı Jared Kushner'ın geçen ay Moskova ve Kiev'e yaptığı ziyaretlerin ardından gerçekleşti.
Kış yaklaşırken, devam eden çatışmalar ve hayati altyapıya yönelik saldırılar ihtimali, ölümcül Rus saldırıları zemininde bir çözüm arayışına aciliyet kattı.
Perşembe günü Rusya'nın Ukrayna'nın cephe hattındaki Kramatorsk şehrinde otobüslere düzenlediği saldırıda 30 kişi hayatını kaybetti.
Trump'ın savaşa son vermek için yaptığı arka arkaya girişimler, Moskova'nın kapsamlı toprak talepleri, özellikle de Kiev'in elinde kalan bölgeler de dahil olmak üzere Ukrayna'nın doğusundaki Donbas bölgesinin tamamını kontrol etme konusundaki ısrarı nedeniyle sonuçsuz kaldı.
Zelenski, Ukrayna'nın kontrolündeki toprakları teslim etmeyi reddederek Rusya'nın bunu başka bir saldırı için sıçrama tahtası olarak kullanabileceği konusunda uyardı.
Rusya şu anda Ukrayna topraklarının kabaca beşte birini işgal ediyor.
Miami görüşmelerinde "güvenlik garantilerinin yanı sıra Ukrayna ve Avrupa'nın uzun vadeli düzenlemeleri de ele alındı."