10 Ekim 2025'te İsrail, Hamas ile imzaladığı barış anlaşmasının yürürlüğe girmesiyle birlikte Gazze'nin bazı bölgelerinden birliklerini çekmeye başladı. Bir yıl sonra ise bu ateşkesin birçok ihlalinden biri olarak, işgalini Filistin topraklarının yaklaşık yüzde 70'ine genişletti.
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'ın öngördüğü ve 'Gazze Çatışmasını Sona Erdirme Kapsamlı Planı' adını taşıyan 20 maddelik barış planı sadece askıda kalmakla kalmadı; Washington'ın kendi müttefiki İsrail tarafından paramparça edildi.
O dönemde Trump, planı Orta Doğu'ya "ebedi barış" getirecek bir dönüm noktası olarak pazarlamıştı. Daha sonra İran'a karşı yürütülen savaşta İsrail ile birlikte kendi askeri kampanyasını başlattı.
İlk aşama, 10 Ekim 2025'te bir ateşkesle sonuçlandı ve Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e düzenlediği saldırıda ele geçirilen son esirlerin serbest bırakılmasının yanı sıra, İsrail tarafından tutulan yüzlerce Filistinli mahkum ve tutuklunun özgürlüğüne kavuşmasını sağladı.
10 Ekim anlaşması barış planının yalnızca ilk aşamasıyla ilgili olsa da, Trump tarafından ortaya konulan yol haritası dünyaya, darmadağın olmuş Filistin topraklarında bir nebze olsun sükûnet sağlanacağına dair bir umut ışığı sunmuştu.
Ancak aradan geçen bir yıla rağmen, İsrail'in çekilmesinin sağlanması ve Gazze'nin yeniden inşası dahil olmak üzere planın hedeflerinin birçoğu henüz hayata geçirilmedi.
Dawn, hangi garantilerin elde edildiğini ve Filistinliler ile barış için hangi vaatlerin karşılıksız kaldığını inceliyor.
Trump'ın 20 maddelik planının ilk aşaması, tüm askeri operasyonların askıya alınmasını, İsrail'in bölgenin bir kısmından çekilmesini, esir ve mahkum takaslarını ve insani yardımlarda büyük bir artışı içeriyordu.
İsrail birliklerinin yoğun varlığı nedeniyle planın ilk aşaması tamamlanmamış olsa da, ABD Ocak ayında ikinci aşamaya geçildiğini duyurdu ancak bu aşama da hala çıkmazda.
Plan, yaygın olarak soykırım olduğu belirlenen ve 74.000'den fazla Filistinlinin ölümüne yol açan iki yıllık bir bombalama kampanyasının ardından İsrail askeri operasyonlarını durdurmayı amaçlıyordu.
Ancak ateşkesin 10 Ekim'de yürürlüğe girmesinden bu yana neredeyse her gün düzenlenen saldırılarda 300'ü çocuk olmak üzere 1.460'tan fazla Filistinli hayatını kaybetti.
Al Jazeera tarafından derlenen çetele ve AFP ile Filistin Wafa haber ajansının raporlarına dayanarak İsrail, geçtiğimiz 365 günün 337'sinde bölgeye saldırı düzenledi. Bu durum, 9 Ekim'e kadar süren bir yıllık süre zarfında bildirilen saldırıların olmadığı sadece 28 gün bırakıyor.
İsrail, saldırılarının Hamas'ı hedef aldığını iddia ederek grubu saldırı düzenlemeye ve yeniden silahlanmaya çalışmakla suçluyor. Hamas bunu reddediyor ve Birleşmiş Milletler gibi platformlar da İsrail'in devam eden şiddet eylemlerini kınadı.
Öte yandan, İsrail ordusuna göre, ateşkesin başlangıcından bu yana Filistinli savaşçılar tarafından veya çatışmalarda beş İsrail askeri öldürüldü.
Trump'ın planının ilk aşaması, İsrail'in “sarı çizgi” olarak adlandırılan bölgeye çekilmesini ve İsrail güçlerinin Gazze'nin yüzde 53'ünün kontrolünü elinde tutmasına izin verilmesini öngörüyordu.
Ancak NPR tarafından analiz edilen haritalara göre, Temmuz ayı itibarıyla İsrail kuşatma altındaki bölgedeki işgalini neredeyse yüzde 70'e çıkardı.
Bu sadece gizli bir hareket değil; İsrailli mevkidaşı Başbakan Binyamin Netanyahu Mayıs ayında ordusuna şeridin yüzde 70'inin kontrolünü ele geçirmesi için açıkça talimat verdi.
Bunun bir kısmı, dünyanın dikkatini ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın çektiği Mart ayında zaten gerçekleşmişti ve İsrail, sarı çizginin ötesinde Gazze topraklarının yüzde 11'inin fiili kontrolünü ele geçirerek yeni bir “turuncu çizgi” belirlemişti.
Sinsi askeri varlık daha fazla Filistinliyi yerinden etti ve 2 milyonluk nüfusu daralan bir kıyı şeridine sıkıştırdı.