Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te, Taipei'deki Başkanlık Ofisi dışında düzenlenen Ulusal Gün töreninde yaptığı konuşmada, adanın “barışa değer verdiğini” ve “özgürlüğümüzden vazgeçmeyeceğini” söyledi.
Lai bu açıklamaları cumartesi günü aralarında yabancı diplomatların da bulunduğu binlerce kişinin önünde yaptı.
“Alışverişe ve ilişkilere açığız, ancak tahakküm altına girmeyi kabul etmeyeceğiz” dedi. “Ulusal savunmaya yaptığımız yatırımı artırmaktaki amacımız kışkırtmak değil; aksine, savaşı caydırmaktır.”
Konuşma öncesinde başkent üzerinde Tayvan savaş uçakları ve dev Tayvan bayrakları taşıyan iki Chinook helikopteri uçuş gerçekleştirdi.
Tatil, Çin'in son imparatorluk hanedanını deviren ve Çin Cumhuriyeti'nin kurulmasına yol açan 1911 ayaklanmasının 115. yıl dönümünü simgeliyor.
Tayvan'ın 23 milyonluk nüfusu, adanın kendi topraklarının bir parçası olduğunu iddia eden, burayı ele geçirmek için güç kullanmaktan asla vazgeçmeyen ve Lai'yi “ayrılıkçı” olarak nitelendiren Çin'in sürekli saldırı tehdidi altında yaşıyor.
Pekin yönetimi, Lai'nin müzakere tekliflerini geri çevirdi.
Lai, Çin'in “Tayvan Boğazı'ndaki statükoyu değiştirmek amacıyla askeri ve gri bölge faaliyetleri yoluyla baskı uygulamaya” devam ettiğini söyledi.
Gri bölge taktikleri, açık savaşa varmayan eylemleri kapsıyor. “Barış sadece temennilere dayanılamaz ve hoşgörü, saldırganların daha da fazla toprak gasp etmesi için bir bahane olamaz” diye ekledi.
Lai hükümeti, gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 3'ünden fazlasına denk gelecek şekilde, 2027 yılı savunma bütçesi için rekor düzeyde 1,1 trilyon Yeni Tayvan Doları (34,5 milyar dolar) ayırdı.
Çin, Lai'nin 2024 yılındaki ilk Ulusal Gün konuşmasından kısa bir süre sonra ada çevresinde savaş oyunları düzenlemiş, ancak geçen yıl düzenlememişti. Tayvan yakınlarındaki son tatbikatları, Washington ile yapılan ve adaya yönelik bugüne kadarki en büyük ABD silah paketi olan 11 milyar dolarlık silah anlaşmasının haberinden sonra geçen aralık ayının sonlarında gerçekleşmişti.
Lai, Amerika Birleşik Devletleri ile Çin arasındaki görüşmeleri memnuniyetle karşıladığını söyledi ancak “Tayvan halkının var olma hakkına saygı duyulması gerektiğinde” ısrar etti.
Bölgedeki barış ve istikrarı korumak için Hint-Pasifik'teki demokrasileri güçlerini birleştirmeye çağırdı.
ABD, resmi diplomatik ilişkilerini yaklaşık 50 yıl önce Taipei'den Pekin'e kaydırmış olmasına rağmen Tayvan'ın en önemli güvenlik destekçisi olmaya devam ediyor.
Washington ve Taipei'deki yetkililer, ABD'nin Tayvan politikasının Başkan Donald Trump yönetiminde değişmediğini defalarca dile getirdi.
Mayıs ayında Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Pekin'de görüşen Trump, Tayvan'a silah satışının Çin ile bir pazarlık kozu olabileceğini öne sürmüş ve bu durum tüm dünyada alarm zillerinin çalmasına neden olmuştu.
Tayvan şimdi, ABD yapımı Patriot hava savunma sistemi de dahil olmak üzere 14 milyar dolar değerindeki silahların Trump tarafından onaylanmasını bekliyor.
Anlaşmazlık, Çin'in iç savaşına dayanıyor; Mao Zedong'un komünistleri karşısında yenilgiye uğrayan Çan Kay-şek'in milliyetçi güçleri 1949'da Tayvan'a çekilmişti.
Çin Cumhuriyeti, adanın resmi adı olmaya devam ediyor.