Yüksek Mahkeme, kurumsal erdemlerinin en önemlilerinden biri olan “bağlamsal duyarlılığı” uzun süredir kaybetmiş görünmektedir. Bahsettiğim şey, Kuzey Amerikalı akademisyen Martin Shapiro'nun, iyi mahkemelerin kendi kurumsal hayatta kalmalarını güvence altına almak adına karar alma rasyonelliğinin en belirgin unsurlarından biri olarak kabul ettiği konudur. 2001 yılından sonra ve Ricardo Lorenzetti'nin liderliğinde Yüksek Mahkeme, mahkemeye karşı son derece düşmanca bir bağlamda toplumsal meşruiyetini yeniden kazanmak için dikkate değer bir çaba sarf etmişti.
Ancak yıllardır (tehlikeye atılıp söyleyebilirim ki “Muiña” kararından bu yana ve her şeyden öte mahkemede ardı ardına yaşanan iç çatışmalardan beri) Yüksek Mahkeme yönünü kaybetmiş bir görüntü çizmekte; bu durum da onu, bu vakalarda olduğu gibi anlaşılmaz ve hantal bir biçimde tepki vermeye itmektedir. Belirttiğim durumlara bazı örnekler, mahkemenin son iletişimlerinde aşırı vurgulu bir şekilde, başka türlü inkâr ettiğini bildiği şeyleri öne sürdüğü sırada kullandığı dilin kendisinden kaynaklanmaktadır. Nitekim “CECIM” kararında (Yüksek Mahkeme yabancılara toprak satışındaki sınırlandırmaları yürürlükten kaldırdığında), ertesi gün yayınlanan benzeri görülmemiş bir açıklama metninde, alınan kararın tamamen “usule ilişkin” ve “teknik” olduğunu, dolayısıyla davanın “özünü” etkilemediğini ileri sürmüştü (oysa gerçekte Yüksek Mahkeme, bir kanunu yürürlükten kaldıran bir kararnamenin maddesini yeniden hayata geçiriyordu!). Ve şimdi de, “CECIM” konusunda verilen karara göre bunun “hiçbir şekilde bir sapma veya kriter değişikliği olarak değerlendirilemeyeceğini” belirtirken (ki bu, inanılmaz bir hızla kararlaştırılmış, açıklanamaz bir sapma durumudur).
Fırsatçılık. İkinci olarak, biz vatandaşlar için bu takdir yetkisinin ve -söylemekten üzüntü duyuyorum- mahkemenin kararlarında sergilediği fırsatçılığın temsil ettiği sorunun altını çizerim. Bir kez daha “Árbol de Pie” davasında Yüksek Mahkeme yargıçları, sonradan bir kusur olarak kabul ettikleri şeyi coşkuyla bir erdem olarak sunmaktadırlar: Kendilerini “Ulusal Anayasa’nın kıskanç bekçileri” ve “her davanın somut koşulları karşısında” dikkatli olarak ilan etmektedirler (Aynen aktarılmıştır).
Ancak kesin olan şu ki, onun eylemlerini dikkatle izleyen hiç kimse, iyi niyetle ve mantıklı gerekçelerle, Anayasa'nın bu “kıskanç bekçisi” olan Mahkeme'nin, açıkça anayasaya aykırı olan (kanunları yürürlükten kaldıran, Kodları değiştiren vb.) DNU 70/2023 kararnamesinin yasal varlığını neden üç yıldır sürdürmesine izin verdiğini açıklayamaz. Durum böyleyken, elinde bu konuda karar almasına olanak tanıyacak “CGT” gibi iyi temellendirilmiş ve kusursuz meşruiyete sahip onlarca dava bulunmaktadır.
Demokratik oyunun kurallarının baş bekçisi olarak bunu yapabilecek ve yapması gerekirken, Anayasa'yı korumak gibi acil bir zorunluluk karşısındaki bu anlaşılmaz gecikmenin, anlaşılmaz bir acelecilikle alınan “Árbol de Pie” gibi bir kararla nasıl bağdaştığı da anlaşılmamaktadır. Ne meşruiyet meselesini bir davada ve diğerinde nasıl ele aldığı (buna hemen geri döneceğim) anlaşılabilmektedir; ne neden her iki davanın birlikte ve bağlantılı davalar olarak (peş peşe ve bu şekilde değil) ele alınmadığı; ne de bu davada, “CECIM” davasında yok ettiği bir ihtiyati tedbiri neden bu kez onayladığı, bazı yargıçların kısmi muhalefetleri karşısında Lorenzetti ve çoğunluğun Rosenkrantz'a işaret ettiği gibi, benzer diğer durumlarda ihtiyati tedbir uygularken şimdi neden uygulayamayacaklarını söyledikleri anlaşılmamaktadır. Şunu vurguluyorlar: “Mahkeme...