Amerika Birleşik Devletleri Cuma günü Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne yaptırım uygulayarak, mahkemenin operasyonlarını sekteye uğratma sözü verdi. Bu hamle, mahkemeye yönelik artan siyasi saldırılara karşı uyarıda bulunan eski bir ICC hakimine Nobel Barış Ödülü'nün verilmesinden sadece saatler sonra geldi.
Söz konusu adım, Norveç Nobel Komitesi'nin barış ödülünü, Ruanda soykırım mahkemesine başkanlık eden, ICC'de görev yapan ve daha sonra İsrail'i Gazze'de soykırımla suçlayan bir BM komisyonuna liderlik eden 85 yaşındaki Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay'a layık gördüğü gün atıldı.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington'ın "hukuk tanımayan bir mahkeme" olarak nitelendirdiği kurumla olan işlemleri yasaklayacağını belirterek, Başkan Donald Trump yönetiminin Lahey merkezli mahkemeye karşı uzun süredir yürüttüğü kampanyayı tırmandırdı.
Rubio bir açıklamada, "Ya ICC tehditlerine son verecek ya da biz ICC'yi sonlandıracağız" diyerek mahkemenin Amerikan egemenliği pahasına daha fazla güç elde etmek istediğini öne sürdü.
Rubio'nun açıklamasında Pillay veya Nobel ödülüne değinilmedi. Bunun yerine, yaptırımların, Amerika Birleşik Devletleri'nin hiçbir zaman üye olmadıği bir mahkemenin güvenlik personelini ve seçilmiş yetkilileri kovuşturmasından korumak için gerekli olduğunu söyledi.
Rubio, "Başkan Trump, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Amerikalıları yargılamasına asla izin vermeyecek" diyerek, bu önlemlerin mahkemenin kaynaklarını keseceğini ve "faaliyet gösterme yeteneğini" felç edeceğini sözlerine ekledi.
ABD'li üst düzey diplomat, Washington'ın bir yıldan uzun süredir mahkemeden beklediği "temel iyi niyet göstergelerini" açıkça ifade ettiğini ve ICC ile üye devletlerin rota değiştireceği umuduyla bu atamayı ertelediğini söyledi. ABD'nin endişelerini gidermek için "anlamlı adımlar" atılmadığını belirtti.
Rubio ayrıca, mahkemeye üye olan ve "savunma için Amerikan askerlerine güvenen" ABD müttefiklerini mahkemeyi dizginlemeye çağırarak, aksi takdirde Washington'ın ICC'yi "tuğla tuğla" ortadan kaldırmak için çalışmaya devam edeceği konusunda uyardı.
Trump yönetimi daha önce, mahkemenin Amerika Birleşik Devletleri ve yine üye olmayan İsrail'i kapsayan soruşturmaları nedeniyle aralarında savcı ve birkaç hakimin de bulunduğu bireysel ICC yetkililerine yaptırım uygulamıştı.
Trump geçen ay tüm ICC üye devletlerini bu kurumdan ayrılmaya çağırmış, kurumu "kontrolden çıkmış" ve "hukuk dışı bir kurum" olarak kınamıştı.
Ancak mahkeme, ABD yaptırımlarını uluslararası hukuka bir saldırı olarak reddetti ve bir açıklamada "tarih bu anı yargılayacaktır" uyarısında bulundu.
Mahkeme yaptığı açıklamada, yaptırımları "hukukun üstünlüğüne ve uluslararası yasal düzenin temel temellerine, hiç kimsenin yasaların üstünde olmadığı yönündeki basit ilkeye çarpan bir saldırı" olarak nitelendirdi.
Açıklamada, bu tür eylemlerin ICC personelini korkutmayı ve faaliyetlerini aksatmayı amaçladığı belirtilerek, kararlılıkla yola devam edileceği vurgulandı.
ICC Başkanı Tomoko Akane'nin şu ifadelerine yer verildi: "Mahkeme, ağır suçların sayısız kurbanı uğruna, yalnızca yasaya ve kanıta dayanarak, bağımsızlık ve tarafsızlıkla görevini tam olarak yerine getirmeye devam edecektir."
Açıklamada, ICC'nin 125 üyesi kurumun yanında yer almaya çağrılarak şu ifadelere yer verildi: "Geleceği artık onu yaratan devletlerin ellerinde de yatıyor."
Mahkeme, "Gelecek nesiller ve her şeyden önce kitlesel zulüm mağdurları, onları korumak için oluşturulan bir kurum saldırıya uğradığında nasıl tepki verdiğimizi soracaklar" dedi.