Arjantin Yüksek Adalet Divanı bugün, arazi yasasında öngörülen yabancıların tarla satın almasına yönelik kısıtlamaları yeniden yürürlüğe koyan geçici bir ihtiyati tedbir kararı aldı. Mahkeme bunu aceleyle, iki yedek hakimle ve Carlos Rosenkrantz'ın sert bir muhalefet şerhini içeren bölünmüş bir kararla yaptı.
Pratikte Yüksek Mahkeme böylece geçen hafta salı günkü kendi kararının etkilerini tersine çevirmiş oldu. O gün mahkeme, usuli bir gerekçeye dayanarak, La Plata Federal Temyiz Mahkemesinin 2024 yılında Javier Milei'nin toprak yasasını tamamen yürürlükten kaldıran 70/2023 sayılı kararnamenin 154. maddesini anayasaya aykırı ilan eden kararını bozmuştu.
Yüksek Mahkeme'nin o kararı sert eleştirilere, mahkemenin olağandışı bir kamuoyu açıklamasına ve muhalefetin sadece 154. maddeyi değil, tüm 70/2023 sayılı Acil Kararnameyi (DNU) Kongre'de düşürme tehdidine yol açmıştı. Muhalefet bunu gelecek hafta perşembe günü yapılacak olağanüstü bir oturumda gerçekleştirmeyi hedeflediğini açıklamıştı.
Yüksek Mahkeme'nin bu yeni kararı, bu girişimi etkisiz hale getirmeye ihtiyaç duyan Hükümete yardımcı oluyor; zira girişim, mahkemenin önceki kararının bir tepkisi olarak doğmuştu. Bugünkü karar, hakimler Horacio Rosatti ve Ricardo Lorenzetti ile yedek hakimler Diego Barroetaveña ve Juan Ignacio Pérez Curci tarafından imzalandı.
Karar, bir çevre derneği, iki yerli grubu ve Río Negro milletvekili Magdalena Odarda'nın talebine yanıt olarak alındı. Bu grup, Yüksek Mahkeme'ye geçen haftaki kararın, toprak yasasına karşı sundukları bir ihtiyati tedbir başvurusunun da reddi anlamına gelip gelmediğini netleştirmesini istemişti.
Başvuranlar, eski askerlerin toprak yasasının yeniden yürürlüğe konulmasını talep etmek için toprak egemenliğinin savunulmasını gerekçe gösterdiklerini (Yüksek Mahkeme'nin bu meşruiyeti tanımadığını), oysa kendilerinin "çevrenin korunmasıyla bağlantılı kolektif etki haklarını ve yerli halk ve toplulukların kendi haklarını" ileri sürdüklerini belirttiler.
Yüksek Mahkeme bu meşruiyet konusunda bir karar vermediği gibi, Milei'nin kararnamesinin anayasaya uygun olup olmadığı konusunda da kesinlikle bir şey söylemedi. Bugün yaptığı şey, davanın başladığı Bariloche federal mahkemesine, her şeyin orada tartışılması için dosyayı geri göndermek oldu.
Ancak bu arada, Bariloche mahkemesi bu davayı açan herkesin meşruiyeti hakkında karar verinceye ve ihtiyati tedbir taleplerini inceleyinceye kadar 70/2023 sayılı Kararname'nin 154. maddesinin etkilerini askıya alan "geçici" ihtiyati tedbir kararını dikte etti.
Rosenkrantz'ın Oyu: Muhalefet şerhi koyan Rosenkrantz, sert bir oy kullanarak "çevreye yapılan jenerik atfın, hakimlerin geçici dahi olsa ihtiyati tedbir kararları alması için bir bahane olamayacağını" belirtti. Ancak bunun yanı sıra, toplumun farklı kesimlerinde mahkemenin geçen haftarki kararının yol açtığı hoşnutsuzluğun, "Anayasa ve yasaların izin vermediği kararları almayı haklı çıkaramayacağını" savundu.
Rosenkrantz şu ifadeyi kullandı: "Böyle bir hareket tarzı yalnızca Ulusal Yargı Erkinin güvenilirliğini zayıflatacaktır."
Buna karşılık çoğunluk, geçen hafta kararlaştırılan hususların gözden geçirilmediğini göstermeye çalıştı. Bugünkü karar şu ifadeye yer verdi: "Burada alınan karar, tarafların iddialarına özel olarak yanıt vermektedir ve hiçbir şekilde, tarafların farklı somet olayları tartışmış olduğu açıkça görülen atıfta bulunulan 'Cecim' davasında benimsenen kriterden bir sapma veya değişiklik olarak değerlendirilemez."