ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio bu hafta İzlanda ziyaretiyle bir Avrupa turuna başladı. Burada, Soğuk Savaş'ın en dramatik anlarından birinde Ronald Reagan ile Mikhail Gorbaçov'un 40 yıl önce ünlü buluşmayı gerçekleştirdiği Hofdi Evi'nde mevkidaşı İzlanda Dışişleri Bakanı Thorgerdur Katrin Gunnarsdottir ile bir araya geldi.
Rubio, ABD-İzlanda ilişkilerine dair büyük çaplı yeni politika açıklamalarıyla gelmedi, ancak ziyareti, özellikle Trump yönetiminin Arktik güvenliğine yeniden odaklandığı bağlamda sembolizmle doluydu.
İzlanda'nın düzenli bir ordusu olmasa da, II. Dünya Savaşı'ndan bu yana Kuzey Atlantik'in savunulmasında çok önemli bir rol oynamıştır. NATO'nun kurucu üyesi olarak, ittifakın Kuzey Atlantik'teki batmaz uçak gemisi olarak hizmet vermiştir. Soğuk Savaş sırasında İzlanda, NATO'nun Grönland, İzlanda ve Birleşik Krallık arasındaki Sovyet denizaltı hareketlerini izlerken yoğun odak noktası olan GIUK boşluğu olarak adlandırılan bölgenin kilit bir parçasını oluşturuyordu.
Onlarca yıldır ABD, İzlanda'da kalıcı olarak binlerce asker konuşlandırmıştı. Ancak 2006 yılında George W. Bush yönetimi Amerikan askerlerinin kalıcı varlığına son verdi. İzleyen yıllarda ABD, rotasyonel bir varlığa geçiş yaptı. Washington'ın İzlanda ile yeniden angajmana girmesi, ancak Rusya'nın Ukrayna'yı 2004'teki (metinde 2014) ilk işgalinin Soğuk Savaş'ın zirvesinden bu yana görülmemiş bir ölçekte Arktik'te istikrar ve güvenlik endişelerini tetiklemesinden sonra gerçekleşti.
Bugün bu rotasyonel model yürürlükte kalmaya devam ediyor, ancak ağırlıklı olarak ABD P-8 Poseidon deniz devriye uçaklarının konuşlandırılması etrafında inşa edilmiş daha güçlü bir temelde sürdürülüyor. ABD ve diğer NATO müttefikleri de zaman zaman İzlanda'ya savaş uçakları konuşlandırıyor.
Rubio'nun ziyareti, İzlanda'ya güvence vermek ve ilişkilerdeki bazı suları sakinleştirmek için bir fırsat sundu.
Son aylarda Washington'ın Arktik odak noktasının büyük kısmı, İzlanda'ya sadece 300 km uzaklıkta bulunan komşu Grönland üzerindeydi. Ancak Başkan Donald Trump'ın geçen ay sosyal medyada İzlanda, Grönland, Kanada, Meksika, Orta Amerika ve Karayipler'i Amerikan bayrağıyla kaplı ve tüm kara kütlesi "Amerika Birleşik Devletleri" olarak etiketlenmiş bir görsel yayınlamasının ardından İzlanda'da endişeler ortaya çıktı. Birçok kişi tarafından olağan bir Trump şakası olarak geçiştirilmesine rağmen, İzlanda hükümeti bunu ABD büyükelçisini çağırıp gönderiden hoşlanmadığını açıkça belirtecek kadar ciddiye aldı.
Rubio'nun ziyareti, ABD, Danimarka ve Grönland arasındaki yeni güvenlik anlaşmasından kısa bir süre sonra gerçekleştiği için, İzlanda'ya güvence verme ve ilişkilerdeki suları sakinleştirme fırsatı sundu.
Trump yönetimi, yurtiçi güvenliğe ve Amerika'nın Batı Yarımküre'deki rolüne yeniden ağırlık vermiştir. Kuzey Atlantik ve Arktik'in jeopolitik coğrafyası, Grönland ve İzlanda gibi yerler güvende olmadıkça Kuzey Amerika kıtasının güvende olamayacağını açıkça ortaya koymaktadır. Amerika'nın Irak ve Afganistan'daki yakın savaşlarından bir analoji ödünç almak gerekirse, Grönland ve İzlanda Kuzey Amerika kıtası için ileri harekat üsleri görevi görmektedir.
Rubio'nun İzlanda'ya yaklaşımı, Grönland'a yönelik daha agresif yaklaşımdan çıkarılan dersleri yansıtıyor olabilir. Adadaki Amerikan askeri varlığını genişletmek ve bölgesel güvenliği artırmak üzere geçen ay BM Genel Kurulu'nun kulislerinde bir anlaşmaya varılmıştı. Ancak bu, Trump'ın Grönland'ı ele geçirmek için askeri güç kullanmayı dışlamayı reddetmesinin US-Avrupa ilişkilerine verdiği ciddi zararın ardından geldi.
Trump yönetiminin...