If you get Global News from Instagram or Facebook - that will be changing.Find out how you can still connect with us.
Güney Afrika doğumlu hukukçu ve Birleşmiş Milletler'in eski insan hakları başkanı Navi Pillay, kariyeri boyunca hapisteki Nelson Mandela'nın haklarını savunmaktan İsrail'in Gazze'de soykırım işlediğini tespit eden bir heyete liderlik etmeye kadar uzanan çalışmalarıyla, uluslararası hukukun saldırı altında olduğu bir dönemde bu hukuku teşvik etme çabaları sayesinde Cuma günü Nobel Barış Ödülü'nü kazandı.
Onun bu ödülü kazanması, yönettiği BM komisyonunun Gazze hakkındaki bulgularını reddeden ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya karşı yüksek profilli bir kınama olarak görülüyor. Söz konusu liderler ayrıca, Pillay'ın geçmişte görev yaptığı Uluslararası Adalet Divanı ve Uluslararası Ceza Mahkemesini de yoğun bir şekilde eleştirmişlerdi.
Norveç'in başkenti Oslo'da barış ödülünün 125. yıl dönümü kapsamında ödülü duyuran Norveç Nobel Komitesi başkanı Jørgen Watne Frydnes, Pillay'ın çalışmalarının "daha barışçıl bir dünya yaratmak isteyenler için bir umut ve ilham kaynağı olduğunu" söyledi.
Komite, çatışmaların yaşandığı bir dönemde uluslararası hukuku güçlendirmeyi amaçladığını belirtirken; Watne Frydnes, Pillay'a verilen ödülün "uluslararası kurallara dayalı sistemi ve kurumları" zayıflatmaya çalışanlara bir mesaj olduğunu ifade etti.
İsrail ve apartheid dönemi Güney Afrika gibi yerlerde, o ve meslektaşları dünyanın en sancılı, hassas hukuki meselelerinden bazılarını ve en dezavantajlı toplulukları ellerine aldılar.
85 yaşındaki Pillay, Nazi savaş suçlularının yargılanmasının uluslararası hukukun temellerini atmasına yardımcı olduğu Almanya'nın Nürnberg kentindeki bir forumda katıldığı sırada bu haberi aldı. Ödül Norveç'te açıklandığında, duruşmaların gerçekleştirildiği aynı salondaydı.
Norveç'te ödül açıklandığında Nürnberg Adalet Sarayı'nın bu tarihi 600 numaralı Duruşma Salonu'nda bulunmasının "belki de kader olduğunu" söyledi.
Uluslararası ceza adaleti zayıflatma çabalarının "Nürnberg'den bu yana büyük emeklerle kaydedilen ilerlemeyi tehlikeye attığını ve bizi, kimin acısının önemli olduğuna hukukun değil gücün karar verdiği bir dünyaya döndürme riski taşıdığını" belirtti.
Ayrıca dünya liderlerinin "insan haklarını koruma ve savaştan kaçınma yönünde yasal yükümlülüğü" bulunduğunu sözlerine ekledi.
İsrail'in Gazze'de soykırım işlediğini belirten bir soruşturmaya başkanlık etti
Pillay, BM destekli İnsan Hakları Konseyi tarafından kurulan İşgal Altındaki Filistin Toprakları ve İsrail Soruşturma Komisyonu'na başkanlık etti. Komisyon bir yıl önce, İsrail'in Gazze'deki Filistinlileri yok etme özel niyetiyle Gazze'de soykırımdan sorumlu olduğu sonucuna varmıştı.
Gazze, Pillay'ın kazandığını öğrendikten sonra Cuma günü yaptığı ilk açıklamalardan biriydi. Almanya'da alkışlar eşliğinde, "Orada yaşananlar soykırımdır" dedi.
Komisyon geçen yıl ayrıca İsrail cumhurbaşkanı, başbakanı ve eski savunma bakanının "soykırım suçunu işlemeye teşvik ettiğini" tespit etmişti. 2021 yılında kurulduğundan bu yana komisyonla iş birliği yapmayı reddeden İsrail, suçlamaları şiddetle reddetti.
Pillay, kendisini antisemitizmle suçlayan ya da İsrail'deki Hamas saldırılarına göz yumduğunu iddia eden eleştirmenlere defalarca karşı çıktı. Onun liderliğinde komisyon ayrıca, Hamas'ı 7 Ekim 2023'teki saldırısı sırasında savaş suçları ve uluslararası insani hukuku ihlal etmekle suçlayan raporlar yayınladı.
Geçtiğimiz yıl Associated Press ile yaptığı bir röportajda, memleketi Güney Afrika'daki apartheid rejimine karşı verdiği mücadelede bazı Yahudi avukatlarla nasıl yakın bir şekilde çalıştığını ve BM haklar şefi olarak İsrail'e davet edildiğini hatırlatmıştı.