Norveç Nobel Komitesi bu cuma günü, barışı ve uluslararası hukuku teşvik etme çabalarından dolayı kıdemli Güney Afrikalı hukukçu Navanethem Navi Pillay'ı Nobel Barış Ödülü'ne layık gördü. Ödül, "istisnai bir cesaret ve dürüstlüğe sahip", "savaş suçlarının, insanlığa karşı suçların ve soykırımın kovuşturulmasını garanti altına almada belirleyici bir rol oynamış" bir kişinin kariyerini ve taahhütünü onurlandırıyor.
Pillay (Durban, Güney Afrika, 85 yaşında), kapsamlı profesyonel kariyeri boyunca uluslararası adalet kurumlarının en üst kademelerinde görev yapmış ve ilerlemiş yaşına rağmen hâlâ aktifliğini korumaktadır. Güney Afrika Yüksek Mahkemesi'nde yargıçlık, Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde başkanlık ve Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde hâkimlik yapmıştır. Aynı zamanda Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği görevini yürütmüş ve İsrail'in Gazze'de "soykırım eylemleri" işlediği sonucuna varan BM İşgal Altındaki Filistin Toprakları Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu'na başkanlık etmiştir. Şu anda Navi Pillay, Myanmar'a yönelik soykırım suçlamasını inceleyen Uluslararası Adalet Divânı heyetinde yer almaktadır.
Kıdemli yargıç, Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldüğünü öğrendiğinde Almanya'nın Nürnberg kentindeki bir hukuk forumuna katılıyor, Amneste International (Uluslararası Af Örgütü) Başkanı Agnes Callamard'ın sosyal medyada yayınladığı bir videoda meslektaşlarının alkışları karşısında şaşkın ve duygusal olduğu görülüyordu. Pillay, Norveç'ten bir telefon aldığını ancak haberin doğru olupceğinden kuşku duyduğunu belirterek, "Bu bir şaka olmalı. Emin misiniz?" dedi ve ardından, "Biraz daha alkışlarsanız, belki bu ödülü Trump ile paylaşırım" diyerek şaka yaptı.
Yargıç, geçen yılın ödül kazananı olan Venezuelalı muhalif lider María Corina Machado'nun ödülü ABD Başkanı Donald Trump'a adamasını ve Ocak 2026'da Beyaz Saray'daki bir görüşmede, Venezuela'nın özgürlüğüne olan bağlılığı olarak tanımladığı duruşun takdiri adına ödülle birlikte verilen altın madalyayı ona takdim etmesini kast ediyordu. Cuma günkü doğaçlama konuşmasında Pillay, "Yaptığım son şey, orada yaşananların bir soykırım olduğu sonucuna varan Gazze raporuydu. Cesaretimden ötürü beni tebrik ettiler. Ne kadar şaşırdığımı hayal edebiliyor musunuz? Gerçeği söylemek için neden cesarete ihtiyacım olsun ki?" diyerek hâkimlerin tarafsızlığının altını çizdi.
Pillay başkanlığındaki BM Bağımsız Soruşturma Komisyonu tarafından Eylül 2025'te sunulan raporda, İsrail'in kasıtlı olarak "Filistinlileri Gazze Şeridi'nde kısmen ya da tamamen yok etmek için tasarlanmış yaşam koşulları" yarattığı sonucuna varılmıştı. İsrail, objektif olmadığını savunarak komisyonla iş birliği yapmamış ve varılan sonuçları "skandal" olarak nitelendirmişti. Ödüllü hukukçu cuma günü yaptığı açıklamada, "Herkes bana ne zaman duracağımı soruyor: Henüz 85 yaşına girdim, ancak çalışmalarımı durduramam" diye ekledi.
Artan çatışmaların yaşandığı bir dönemde Nobel Komitesi, dünyaya "hukukun üstünlüğünün, barışı garanti altına almak ve çatışmaları şiddete başvurmadan çözmek için kurulan sistemi desteklediğini" hatırlatmak istedi. Ödül sahibini açıklarken Komite Başkanı Jorgen Watne Frydnes, "Bu, barış ve güvenliğin bir tamamlayıcısı değildir. Kesin bir zorunluluktur" diye ısrar etti. Komite, "Barış adalet gerektirir" diyerek, "hâkimlerin – koruyucularımız olanların..." ifadelerini hatırlattı.