Alessandro Michele, önce Gucci ve ardından Valentino'da çalışmalarınızı ve başarınızı kapsayıcı bir moda fikri üzerine kurdunuz. Bugün "woke" (duyarlı/uyanık) akımının bittiğini düşünüyor musunuz?
“Beş yıl önceki durumumuzda değiliz artık, bu çok açık. Woke akımının çok güçlü ve hâlâ güçlü olan bir siyasi anlamı var: Bu, dikkatli olma ve tetikte olma çağrısıdır. Moda dünyasındakiler de dâhil olmak üzere herkes için kolektif bir bilinçlenme oldu. Modanın sadece kazak giymekten ya da güzel bir düşes etekten ibaret olduğuna inandığımız uzun bir uykudan uyandık. Bence bu bize çok iyi geldi çünkü sonunda bir vicdanın var olduğunu kanıtladı. Birçok insanın daha derinlemesine çalışmasını sağladı.”
Sonra ne oldu?
“Pazarlamaya dönüştü ve bu açıkça görülüyordu. Modanın gerçekten uyandığı ve siyasi söyleme liderlik ettiği bir dönem oldu. Ancak bu dünya, özellikle bugün, temaları özümseyip onları pazarlamaya dönüştürme kapasitesine sahip. Ve tam olarak böyle oldu, yapılan tüm çalışmaları yok etti.”
Pazarlama zarar veriyor.
“Bunun bizzat kullanımına karşı çıkmıyorum, ancak belirli bir kullanımın gerçek bir değere sahip olmamasına karşı çıkıyorum. Gerçek, acil ve hissedilen talepler, anlamı olmayan boş sloganlara dönüştü. Doğal bir operasyonun yerini ticari bir operasyon aldı ve para kazanmama korkusu sistemin tercihlerine yön verdi.”
Belirli konular üzerinde ısrar etmenin her zaman gerekli olduğunu düşünüyor musunuz?
“Elbette ve hâlâ öyle. Sorun şu ki bugün, risk almamak için yüzeyde kalma eğilimi var. Tıpkı solun – yine pazarlama bağlamında – hak kampanyalarına odaklanmakla hata yaptığını söylemesi gibi; çünkü önce vergilerin ve daha “maddi” meselelerin düşünülmesi gerektiği öne sürülüyor. Oysa bunu bize elli yıl önce feministler öğretti: Haklar her şeyi ve herkesi ilgilendirir. Herkesin erişimi yoksa, çalışma hakkından nasıl bahsedebilirsiniz? Aksine, bunun moda ile nasıl kesiştiğini ve benzer meselelerin nasıl ele alınması gerektiğini anlamak gerekiyor.”
Bunu birkaç kez yaptınız. Gucci ile kadın üreme sisteminin işlendiği nakışlı bir pepluyu kürtaj tartışmaları sürerken podyuma çıkardınız. Valentino'da ise bir koleksiyonunuzu Pierpaolo Pasolini'nin Ateşböceklerinin Kayboluşu eserine adadınız.
“Bunu farklı zamanlarda ve farklı şekillerde yaptım, çünkü bu arada ben de dahil her şey değişti. Hata, moda ile politikanın aynı yapbozun parçaları olduğunu anlamamaktır: Bugün her yolla siyasi söylemi podyumlardan dışlamaya çalışıyorlar. Okulda bize sanatın politikanın yansıması olduğunu ve tam tersini söylediklerinde bu sadece klişe bir söz değildi. İkisi de hayatın çocuklarıdır.”
Peki ne oldu?
“Özgürlüğü yönetmeyi beceremedik. Özgürlük, kendimizden bir parça vazgeçmeyi gerektirir. Herkes bunu yapmaya hazır değil.”
Ve diğer aşırı uca mı savrulduk?
“Karşılıklı saygı gerçek olduğunda bir aşırılık var olamaz. Aşırılık bir disforidir, sahte olduğunda ortaya çıkar.”
Bu ne demek?
“Poşet pek çok kişi için nostaljik bir iletişim operasyonuna dönüştü ki bu, otantik olması gereken modaya iyi gelmiyor. Üstelik saygı meselesi sanki yüzyılımızın bir icadıymış gibi görünüyor, ki öyle değil. 2026 yılında belirli noktaları tekrar vurgulama ihtiyacı duymamalıyız. Ve aksine, eskisinden de çok buna ihtiyacımız var: Bazı siyasetçilerin açıklamalarını düşünmek yeter.”
Aşırılıklardan nasıl kurtulabilir ve iyi olanı elimizde tutabiliriz?
“O aşırılığın ne zaman ve neden doğduğunu araştırmamız gerekiyor. Öyle bir an oldu ki, bugün abartı olarak algıladığımız şey...”