Mandela'yı savunan ve İsrail'in Gazze'de soykırım işlediği sonucuna varan BM soruşturmasına başkanlık eden yargıç
Nobel Barış Ödülü Cuma günü, Ruanda soykırımı mahkemesine başkanlık eden ve geçen yıl BM'nin İsrail'i Gazze'de soykırım yapmakla suçlayan komisyonuna liderlik eden Güney Afrikalı yargıç Navi Pillay'a verildi.
Oslo'daki Norveç Nobel Komitesi başkanı Jorgen Watne Frydnes, şu anda Myanmar'ın da soykırımla suçlandığı bir davada Uluslararası Adalet Divanı'nda yargıçlık yapan Pillay'ın, "savaş suçlarının, insanlığa karşı suçların ve soykırımın kovuşturulmasını sağlamada kilit rol oynadığını" söyledi.
85 yaşındaki Pillay, Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnes Callamard tarafından Nürnberg'de kayda alınan ve X sosyal ağında yayınlanan ayakta alkışlanma sırasında, ABD Başkanı Donald Trump'ın ödülü kazanma yönündeki bilinen arzusuyla ilgili esprili bir yorum yaparak habere tepki gösterdi: "Biraz daha alkışlarsanız bu ödülü Trump ile paylaşabilirim."
Harika bir an. Navi Pillay Nobel Barış Ödülü'nü aldı! https://t.co/HL3r1PJzLO Nürnberg Mahkemesindeyiz; Nobel ödülü için bundan daha güçlü bir sembol düşünemiyorum. Hepimiz çok heyecanlıyız! Bu da haberi duyduktan sonraki ilk tepkisi: pic.twitter.com/Crbj6XdiyQ
Dünya örgütü adına konuşmayan ve geçen yıl Gazze'de soykırım yaşandığını tespit eden BM Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu'na (COI) başkanlık eden Pillay, o dönemde AFP'ye ekibinin Uluslararası Ceza Mahkemesi savcılarıyla "binlerce bilgi parçasını" paylaştığını söylemişti.
BM, 85 yaşındaki Pillay'a verilen ödülün, hakların "her zamankinden daha fazla değerinin" bir kanıtı olduğunu belirtti. Nobel jürisi, kendisini "uluslararası hukuk sisteminin muazzam bir baskı altında olduğu ve kurumlarının saldırıya uğradığı" bir dönemde onurlandırdıklarını söyledi.
Frydnes, "Daha fazla savaş ve çatışmanın görüldüğü varoluşsal zorluklar zamanında — uluslararası hukuk artık sadece barış ve güvenliğin bir tamamlayıcısı değildir. O mutlak bir zorunluluktur" dedi.
Komite, "Navi Pillay'ın evrensel yasal ilkelere olan bağlılığı ve sağlam ahlaki pusulası, uzun kariyerindeki değişmez unsurlardır" ifadelerini kullandı.
Çatışmalar ve krizlerle sarsılan bir dünyada, bu yıl en üst düzey diplomatik ve insani ödül için 287 kişi ve kuruluş aday gösterilmişti.
Pillay'a verilen ödül, yönetimi uluslararası adalet kurumlarına defalarca saldıran Trump'ı kızdıracağı kesin.
Ocak 2025'te Beyaz Saray'a döndüğünden beri Trump, en çok hak eden aday olduğunu iddia ederek ve sekiz kadar savaşı soncunda bitirdiğini öne sürerek ödülü kazanma arzusunu gizlemedi. Trump Çarşamba günü yaptığı açıklamada, "Benim gibi insanlara vermeme konusunda bir itibarları var... ve bunun onlar için büyük bir itibarsızlık olacağını düşünüyorum" demişti.
Ancak Oslo'daki uzmanlara göre İran'a karşı savaşı, Grönland'da olduğu gibi bölgesel genişleme hedefleri, göçmenlere yönelik sert tutumu, çok taraflılığa ve medyaya saldırıları onu ödül için diskalifiye etti.
Geçtiğimiz yıl ödül, Trump tarafından genellikle kabul edilebilir görülen bir seçenek olan Venezuela muhalefet lideri Maria Corina Machado'ya gitmişti. Machado, Başkan Nicolas Maduro'nun ele geçirilmesinden sonra ödülü hak ettiğini düşünerek Nobel altın madalyasını bile ona vermişti — ancak karşılığında siyasi desteğini alamamıştı.
Okuyun: 2026 için Nobel ödülü tutarı 1,27 milyon dolara yükseltildi
Nobel Komitesi'nin Barış Ödülü'nü seçerken gösterdiği gerekçeler