Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Türkmenistan'da bugün düzenlenen bölgesel zirve öncesinde İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı görüşmede, Rusya'nın Orta Doğu'daki savaşın çözümüne katkıda bulunmaya hazır olduğunu ifade etti.
Rus haber ajanslarının Perşembe akşamı aktardığına göre, Rusya lideri «Bu durumun çözümüne katkı sağlamak için elimizden gelen her şeyi yapmaya hazırız» dedi.
Putin, Şubat ayı sonlarında İslam Cumhuriyeti'ne yönelik ABD-İsrail bombardımanlarıyla başlayan çatışmanın sona ermesi için İran'ın "gerçek çabalar" sarf ettiğini savundu.
İran devlet medyası IRIB'e göre, Mesud Pezeşkiyan ise ülkesinin diyaloga bağlı kalmaya devam ettiğini belirterek, ancak «ABD ile ne zaman müzakere etsek, yeniden saldırıyorlar» dedi.
Rusya Devlet Başkanı ayrıca, 2022'deki Ukrayna işgalinden bu yana diplomatik ve askeri iş bir güçlendiren Moskova ile Tahran arasındaki ilişkilerin "olumlu gelişmesinden" duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Kiev ve Batılı ülkeler İran'ı Rusya'ya Shahed insansız hava aracı teknolojisi ve kısa menzilli füzeler sağlamakla suçluyor. Buna karşılık Moskova, Tahran'a Orta Doğu'daki Amerikan çıkarlarına yönelik saldırılar için hedefleme verileri sağlamakla suçlanıyor.
İki liderin bir önceki görüşmesi Eylül ayında Kırgızistan'da, Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi marjında gerçekleştirilmişti.
İki liderin, Hazar Denizi kıyısındaki bir tatil beldesi olan Avaza'da Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) zirvesine katılması bekleniyor. Zirve marjında başka ikili görüşmelerin de yapılması öngörülüyor.
BDT, SSCB'nin çöküşünün ardından eski Sovyet cumhuriyetleri arasındaki bağları sürdürmek amacıyla Aralık 1991'de, Sovyetler Birliği'nin son haftalarında kurulmuştu.
Merkezi Asya jeopolitik araştırmacısı Yanybek Arinov, «Amaç, aralarındaki ekonomik, siyasi ve yönetişim gibi sorunları düzenlemekti» dedi. Arinov, BDT'nin «1990'larda önemli bir rol oynadığını, ancak o zamandan beri gerçekten gelişmediğini» vurguladı.
Gürcistan 2008 Rus-Gürcü savaşından sonra çekilirken, Ukrayna Kırım'ın 2014 yılında Rusya tarafından ilhak edilmesinin ardından katılımını durdurdu. Moldova ise Avrupa Birliği ile yakınlaşma çabaları kapsamında 2023 yılında ayrıldığını duyurdu.
Carnegie Rusya Avrasya Merkezi araştırmacısı Temur Umarov'a göre Moskova için «BDT, Rusya'nın kendi etki alanına sahip olduğunu ve bu örgüt aracılığıyla pekişip kurumsallaştığını gösteriyor».
Bununla birlikte, birkaç BDT devleti, başta Pekin ve Batılı ülkelerle olan ilişkilerini güçlendirerek ekonomik ve diplomatik ortaklarını çeşitlendirmeyi amaçlıyor.
Yanybek Arinov, «Rusya bu platformu anti-Batı veya anti-Ukrayna söylemi için bir araç olarak kullanmaya karar verse bile, bu diğer üyelerin sistematik olarak onun pozisyonunu onaylayacağı anlamına gelmez» diye vurguladı.
Aynı zamanda, ABD'nin Ukrayna savaşında barışçıl bir çözüm bulmaya yönelik diplomatik çabaları çıkmazda kalmaya devam ederken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio durumu «çok tehlikeli» olarak nitelendirdi.