İran, uranyum zenginleştirme hakkından vazgeçmeye veya zenginleştirilmiş uranyum stoklarını herhangi bir tarafa devretmeye niyetli değil. Ülkenin Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed Eslami, Perşembe günü (8 Ekim) bu duruşunu net bir şekilde ortaya koydu. Eslami aynı zamanda, ABD ve İsrail saldırılarında zarar gören nükleer tesislerde devam eden güvenlik riskleri nedeniyle Uluslararası Atom Enerji Ajansı'nın (UAEA) denetim yapmasının mümkün olmadığını da belirtti.\n\nTürkiye'nin devlet haber ajansı Anadolu Ajansı'nın bir haberinde bu bilgilere yer verildi.\n\nİran'ın devlet yayın kuruluşu IRIB'e dayandırılan haberde, gazetecilerle konuşan Muhammed Eslami'nin, uranyum zenginleştirmenin nükleer programın ayrılmaz bir parçası olduğunu söylediği belirtildi. Bu faaliyetin durdurulma ihtimaliyle ilgili bir soruyu yanıtlayan Eslami, 'Hiçbir koşulda değil' yanıtını verdi.\n\nEslami, uranyum zenginleştirme olmadan bir ülkenin nükleer endüstrisinin nasıl geliştirilebileceğini sordu. Bilimsel ve teknolojik kalkınmanın temel itici güçlerinden biri olarak nükleer endüstrinin önemini vurgulayan Eslami, Tahran'ın teknolojik ilerleme hakkından geri adım atmayacağını ifade etti.\n\nİranlı yetkili, zenginleştirilmiş uranyum stoklarının başka bir tarafa devredilmesi ihtimalini de kesin bir dille reddetti. Konuyla ilgili olarak, 'Böyle bir durum söz konusu değil' dedi.\n\nNükleer tesislerdeki denetim belirsizliği\n\nUluslararası Atom Enerji Ajansı ile işbirliği konusunda Eslami, ABD ve İsrail'in saldırılarından zarar gören nükleer tesislerde şu anda denetim yapmanın mümkün olmadığını söyledi. Bu tesislerde güvenlik risklerinin hâlâ devam ettiğini iddia etti.\n\nEslami'nin ifadesine göre, tesislerin saldırıya uğradığı ve tehdidin hâlâ aktif olduğu gerçeğini UAEA'nın kendisi de biliyor. Güvenlik garanti altına alınana kadar ajans müfettişlerinin bu tesislere girmesi mümkün değil.\n\nYetkili ayrıca, nükleer tesislerin, yetkililerin, personelin ve araştırmacıların güvenliğini göz önünde bulunduran İran yasama organının, Birleşmiş Milletler nükleer denetleme kurumuyla işbirliği konusunda kısıtlamalar getirdiğini belirtti.\n\nBununla birlikte Eslami, saldırıya uğramayan bazı nükleer tesisleri UAEA müfettişlerinin ziyaret ettiğini ve Tahran ile yapılan mutabakat çerçevesinde düzenli denetimler gerçekleştirdiğini iddia etti. Eslami, ajansın bu denetimleri uygun şekilde kabul etmediğini öne sürdü. Hasar gören tesislerle ilgili veri toplama sürecinde UAEA'nın ABD ve İsrail'in baskısı altında çalıştığını iddia etti.\n\nUAEA ile anlaşmazlık devam ediyor\n\nİran nükleer başkanının bu açıklamaları, ABD ve İsrail'in saldırılarında zarar gören nükleer tesislerin erişimi konusunda Tahran ile UAEA arasında yaşanan anlaşmazlıkların ortasında geldi.\n\nAnadolu Ajansı'nın haberine göre, Haziran 2025'te İsrail ve ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine düzenlediği saldırıların ardından parlamento, UAEA ile işbirliğinin askıya alınmasına yönelik yasayı onayladı. Söz konusu yasa, güvenlik garantisi ve İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin onayı şartıyla denetim yapılması koşulunu getiriyordu.\n\nHaziran 2025 çatışmalarında İran'ın Natanz, Fordo ve İsfahan nükleer tesisleri hedef alınmıştı. Haberde, daha sonra Mart 2026'da ABD ve İsrail'in düzenlediği saldırılarda Natanz tesisinin yeniden vurulduğu belirtildi.\n\nÖte yandan, geçen haziran ayında UAEA Yönetim Kurulu, Tahran'a zenginleştirilmiş uranyum stokları hakkında bilgi vermesi ve nükleer malzemenin durumunu doğrulamak için müfettişlerin erişimine izin vermesi çağrısında bulunan bir karar kabul etmişti.\n\nUAEA, nükleer tesislere erişimin sınırlı olması nedeniyle İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının mevcut durumunu ve konumunu doğrulamanın mümkün olmadığını belirtiyor.\n\nBuna karşılık Tahran yönetimi, nükleer programının tamamen barışçıl olduğunu ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması (NPT) kapsamında uranyum zenginleştirmenin İran'ın meşru hakkı olduğunu savunuyor.
Küresel Brifing Yükleniyor...
Dünya basınından Türkiye ve küresel merkez bankaları hakkındaki en kritik 24 saatlik gelişmeler özetleniyor.