Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Sudan’ın Darfur bölgesine yönelik silah ambargosunu iki ay uzattı, ancak daimi üyeler Rusya ve Çin’in karşı çıkması üzerine ABD’nin bu yasağı tüm ülkeye genişletme teklifini onaylamadı.
15 üyeli konsey, müzakerelere daha fazla zaman tanımak amacıyla yaptırım rejimini 11 Aralık’a kadar uzatan 2830 sayılı Karar Tasarısı’nı Perşembe günü oy birliğiyle kabul etti.
Konsey ayrıca, bu tedbirleri denetleyen uzmanlar panelinin görev süresini 11 Ocak 2027’ye kadar uzattı. BM, rejimin en son 11 Eylül’de bir aylığına yenilenmesinin ardından, mevcut metni kısa vadeli “teknik bir uzatma” olarak nitelendirdi.
Söz konusu yaptırımlar ilk olarak 2005 yılında 1591 sayılı Karar uyarınca yürürlüğe konulmuştu.
Konsey; Darfur’daki silahlı aktörlere yönelik bir silah ambargosu, belirlenen kişi ve kuruluşlara seyahat yasağı ile mal varlıklarının dondurulması kararını alarak bunları denetlemek üzere beş üyeli bir uzmanlar paneli görevlendirmişti.
Haftalar süren görüşmelere rağmen ABD, ambargonun genişletilmesine ilişkin onay alamadı. Rusya ve Çin ise mevcut rejimin korunması yönünde savunma yaptı.
ABD’nin BM Büyükelçisi Jeff Bartos geçen ay konseyde yaptığı açıklamada, “Mevcut yaptırım rejimi 20 yıldan fazla bir süredir güncelliğini yitirmiştir ve bugünkü savaşın gerçekleriyle başa çıkmak için yetersizdir” diyerek, “silah ambargosunun Sudan’ın tüm topraklarına genişletilmesi” çağrısında bulunmuştu.
Rusya’nın BM Temsilci Yardımcısı Anna Evstigneeva ise o dönemde, “Konseyin Sudan’a yönelik kısıtlamalarını genişletmesine dair en ufak bir ihtimale dahi izin vermeyeceğiz” demişti.
Sudan’ın BM Büyükelçisi Al-Harith Mohamed ise toplam bir ambargonun BM Şartı’nın meşru müdafaa hakkı garantisiyle çeliştiğini savundu.
Nisan 2023’te Sudan ordusu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında başlayan savaş en az 59.000 kişinin ölümüne yol açarken, yardım kuruluşları ölü sayısının çok daha yüksek olabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Kriz ayrıca yaklaşık 13 milyon insanın yerinden edilmesine neden oldu ve ülkenin bazı bölgelerini kıtlığın eşiğine sürükledi.
Ordu Sudan’ın orta ve doğu kesimlerini elinde tutarken, RSF batıdaki Darfur’u ve güneyin bazı bölgelerini kontrol ediyor.
İspanya büyüklüğünde bir bölge olan Darfur, yerinden edilme kamplarının saldırıya uğraması ve binlerce kişinin hayatını kaybettiği ardışık etnik katliamlarla en şiddetli çatışmalara sahne olan yerlerin başında geliyor.