Nepal Başbakanı Balendra Shah, bölgede yaşanan felaket niteliğindeki sellerin ardından hassas Himalaya ekosistemini korumaya yönelik adımlar atılması çağrısında bulunarak komşu ülkeler Hindistan ve Çin ile bir iklim ittifakı kurulmasını önerdi.
New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda dünya liderlerine hitap eden Shah, "Buzullar ve seller vize ve pasaportla seyahat etmez" diyerek, "Acil bir ilk adım olarak; Himalayaların parçalanmış bilgilerin paylaşıldığı bir sınır olmaktan çıkıp uluslararası işbirliğinin bir laboratuvarı haline gelmesi için Nepal, Hindistan ve Çin liderliğinde bir Himalaya iklim direnci mekanizması kurmayı öneriyoruz" ifadelerini kullandı.
Bu çağrı, Nepal-Çin sınırına yakın bir bölgede büyük bir kaya ve buz çöküşünün tetiklediği, en az 1.400 kişinin ölümüne yol açan, kasaba, sınır karakolları ve hidroelektrik santrallerini haritadan silen 26 Ağustos'taki yıkıcı sel felaketinin ardından geldi.
Uluslararası bir araştırma, felaketin rekor yaz sıcaklıkları ve eriyen permafrost (donmuş toprak) dahil olmak üzere karmaşık bir iklim ve sismik faktörler ağı tarafından zemin hazırlandığını ortaya koydu. Shah, yeniden inşa çalışmalarının Nepal'in gayri safi yurtiçi hasılasının yaklaşık yüzde 10'una mal olacağını söyledi.
Onun bu önerisi, ani seller meydana gelmeden önce cephe hattındaki dağ topluluklarının neredeyse hiç erken uyarı alamamasına neden olan veri paylaşımındaki kritik boşlukları ele alıyor. Öngörülen çatı yapı altında üç ülke, dağ sıradağından su temin eden yaklaşık 2 milyar insanı korumak amacıyla uydu telemetrisi paylaşacak, yüksek riskli buzul göllerini ortaklaşa izleyecek ve acil durum uyarılarını eş zamanlı hale getirecek.
İklim verilerinin sınır ötesi paylaşımı konusunda küresel emsaller mevcut. Avrupa'nın Alp bölgesindeki sekiz ülke, dağlık alanlardaki tehlikeleri yönetmek için gerçek zamanlı izleme havuzu oluştururken, benzer yapılar Güneydoğu Asya'nın Mekong Nehri havzasında ve Orta Avrupa'nın Tuna Nehri'nde akış altındaki toplulukları yaklaşan seller konusunda uyarmak için faaliyet gösteriyor.
Asia Society Policy Institute'e bağlı Çin İklim Merkezi Direktörü Li Shuo, Çin ve Hindistan'ın "bu zorlukların ele alınmasında sadece büyük bölgesel güçler olarak değil, aynı zamanda Himalayalardaki iklim ve afet risklerinin sınır aşırı nitelikte olması nedeniyle de özel bir sorumluluğa sahip olduğunu" söyledi.
Her iki ülkenin de acil yardım sunduğunu belirten Li, küresel iklim mekanizmalarını tamamlayacak pratik bölgesel düzenlemeler aracılığıyla "bu işbirliğinin sürdürülmesi ve genişletilmesi gerekeceğini" ifade etti.
Shah ayrıca küresel iklim finansmanında reform yapılmasını isteyerek BM Kayıp ve Hasar Fonu gibi mevcut mekanizmaları "fazlasıyla yetersiz" ve aşırı bürokratik olarak nitelendirdi. Bağışçılara, borç yükünü artıran krediler yerine doğrudan hibe tabanlı destek sağlama çağrısında bulundu.
Shah, "İklim kaynaklı bir afet yoksul bir ülkenin altyapısını yok ettiğinde, verilecek cevap sadece bir başka mega kredi olamaz" dedi.