İngiltere'deki Fairford üssünden Amerikan bombardıman uçaklarının ani bir şekilde uzaklaştırılması, ucuz dronelar savaş yürütme biçimini dönüştürürken dünyanın en güçlü askeri gücünün ve onun NATO müttefiklerinin karşı karşıya olduğu aşırı kırılganlığın altını çiziyor.
Politico'nun hatırlattığı üzere Donald Trump, İran ordusunun ABD ve İsrail güçlerinin sekiz ay boyunca maruz kaldığı saldırılar nedeniyle "tamamen yok edildiğinde" ısrar ediyor.
Ancak Tahran, Basra Körfezi'ne yakın bir ABD hava üssünde ciddi zararlara yol açan ve Donanma'nın ABD dostu Orta Doğu limanlarına dönmesini engelleyen düşük maliyetli "Şahed" tipi dronelar ile karşılık vermeye devam ediyor.
İran dronelarına yönelik uyarılar, bu hafta İngiliz Fairford hava üssündeki tüm Amerikan bombardıman uçaklarının tahliye edilmesine yol açarken, Temmuz ayında da Trump'ı Türkiye'nin Ankara kentindeki NATO zirvesinden ayrılırken aceleyle bir ikram arabasına sığınmak zorunda bırakmıştı.
Politico'ya göre bu eylemler, bu yeni tehditlerin ne kadar yaygın hale geldiğini ve Amerikalı ile Avrupalı yetkililerin yeni bir savaş türüyle başa çıkmak için ne kadar hazırlıksız olduğunu vurguluyor.
Üst düzey bir Avrupa savunma yetkilisi Politico'ya yaptığı açıklamada, "Beni endişelendiren şey, 'drone terörizmi' ihtimalinin giderek artması ve farklı yarı organize gruplar ile tehlikeli bireylerin ucuz, hatta ev yapımı araçlarla altyapımıza saldırma potansiyelidir" dedi.
Amerikalı yetkililer de benzer kısıtlamaları kabul ediyor. Savunma Bakanı Pete Hegseth kısa süre önce drone savaşlarına odaklanan yeni bir muharebe komutanlığı kurdu, ancak bunun sahnede sonuç vermesi muhtemelen yıllar alacak.
Adının açıklanmaması koşuluyla devam eden operasyonları değerlendiren bir Amerikalı yetkili, İran'ın birkaç yıl önce bile mümkün olmayan bir şekilde "üzerimizde bu kadar asimetrik baskı kurabileceğini" belirtti.
Ancak güçlerini Kuzey Amerika'ya geri çekemeyen Avrupa'daki NATO müttefikleri daha da savunmasız durumda. İki NATO diplomatı ve iki Avrupalı savunma yetkilisine göre; bu ülkeler, Rusya'dan gelen drone ve saldırı girişimlerinin yanı sıra artan sayıda NATO hava sahası ihlaliyle karşı karşıya. Aynı zamanda, İttifak genelindeki üsler İran'ın balistik füzelerinin menzili içinde kalıyor ve bu durum yetkililerde gelecekteki olası İran misillemelerine dair endişeler uyandırıyor.
Pentagon ve NATO, yorum taleplerine yanıt vermedi.
Trump, bombardıman uçaklarının taşınması kararıyla ilgili olarak, "Bazı tehditler vardı ve düşmana meydan okumak yerine, düşmanı yakalayıp yeneceğiz. Ama onları neden orada bırakalım? Bu yüzden onları biraz taşıdık" dedi.
Ticari olarak temin edilebilir bileşenlerden üretilen nispeten ucuz teknolojilerin —Şahed droneları veya yapay zeka özellikli cihazlar gibi— yaygınlaşması, Pentagon'u drone karşıtı silahları ve füze önleme sistemlerini nasıl daha hızlı satın alıp konuşlandırabileceğini yeniden gözden geçirmeye zorluyor.
Savunma sektöründeki yeni ve yenilikçi şirketler bile bunları yeterli ölçekte üretebileceklerini şu ana kadar kanıtlayabilmiş değil...