Albert Einstein çılgınlığı, erkeklerin aralıksız olarak, kesintisiz bir şekilde aynı eylemleri tekrarlaması ve sonuçların farklı olmasını beklemesi yönündeki inatçılık olarak tanımlamıştır. Bu alıntı, ülkemizde adalet alanında yaşananlarla doğrudan ilgilidir. Konuya ilk yaklaşımda, cumhuriyetçi iskelenin üçüncü ayağını kasıp kavuran yavaşlık, yetersizlik ve yolsuzluğun nedeninin, gerekli önemi vermediğimiz temel bir husus olabileceğini bir an bile düşünmeden, on yıllardır az ya da çok yargının kötü işleyişinden şikâyet ettiğimiz söylenebilir. Konuyla ilgili denenmiş bunca gidip gelmelerin ardından, farklı yönetimler tarafından hayata geçirilen ardışık reformların getirmesi gereken sözde faydaların ortada olmamasının hiçbir anlamı yoktur. En büyük öneme sahip bazı davalar neden hiçbir kimse onların süreçlerini hızlandıramazken bir federal yargıcın çekmecesinde sonsuza dek uyuyor? Neden bazı yargıçlar, bir horozun ötmesinden daha kısa sürede, milyonlarca doların söz konusu olduğu konularda fikir değiştirebiliyor? Neden, ezelden beri, il ve federal yargıçların -son derece onurlu istisnalar dışında- görev yerlerine dönemin valilerinin eliyle geldiği herkes tarafından bilinmektedir? Neden liyakate göre değil de belirli çıkar ilişkilerine dayanarak birini diğer adaylara göre ödüllendiren, gerçekten skandal niteliğindeki yarışmalar sıradan birer olay haline gelmiştir? Bu tür soruların ardı arkası kesilmemektedir ve konu bunlarla sınırlı değildir. Bunları yanıtlamaya çalışırken, kötülüğün özüne inmek gerekir: aramızda yargıçların seçildiği ve görevden alındığı sistem. Adalet kendi kendine işleme yetkisine sahip her şeyi yapabilen ve lekesiz bir güç olmadığına veya daha doğrusu onu yorumlamakla ve buna göre hareket etmekle görevli yargıçlar tarafından uygulanması gerektiğinden, eğer bunlar yozlaşmış, cahil veya dönek olduklarından başarısız olurlarsa, adalet mekanizması çaresizce bozulur.
Son seksen yıldır sayısız kez yaşanan tüm değişikliklerde değişmeyen tek bir unsur vardır: Siyasi sınıf her zaman yargıçları seçme ve gerektiğinde onları görevden alma hakkını kendisinde saklı tutmuştur. Daha uzağa gitmeye gerek yok, Yargı Konseyi'nin üyelerinin çoğunluğu siyasi partilerden gelmektedir ve yargıçların atanmasını onaylayan Senato'da yalnızca siyasetçiler oturmaktadır. Kısacası, güçlerin üçüncüsünün kilit verisi iki güce -Yasama ve Yürütme- bağlıdır. Yargıçların kaderi böylece cezasızlık arayan bir kastın eline kalmaktadır. Bu nedenle Arjantin'de adalet uzun süredir pazarlığa dayalıdır: Kilit durumlarda kanunlara göre değil, söz konusu çıkarlara göre hüküm vermeyecek yargıçların atanması karşılığında iyilikler takas edilmektedir. Norberto Oyarbide, Ariel Lijo, Rodolfo Canicoba Corral, Walter Bento, Martín Poderti ve daha pek çok kişinin isimleri, ifade edilenlerin açık bir örneğidir. Arkasında hiçbir şey olmadan görevlerine gelen ve önü arkası boş şekilde ayrılan yüzlerce milletvekili, senatör, vali, belediye başkanı, meclis üyesi ve başkan yargılanırken ispat külfetinin tersine çevrilmesi yasasının uygulandığı tek bir vakanın bile bulunmamasının nedeni anlaşılması güçtür...