Londra, Birleşik Krallık – İsrail’in etrafındaki dünyayı yerle bir eden soykırım kampanyası sürerken bile yazmaya devam eden Gazze’li oyun yazarı Ali Ebu Yasin, Londra’da prestijli bir ödül kazandı.
Edebi grup English PEN tarafından Perşembe günü “2026 Cesur Yazar” ilan edilen Ali Ebu Yasin, Al Jazeera’ye yaptığı açıklamada, “Bu ödül yalnızca benim için değil, Gazze, Filistin ve tüm Filistin halkı için büyük bir gurur” dedi.
62 yaşındaki yazar, Şati mülteci kampında bir genç olarak oyun yazmaya ve ud çalmayı öğrenmeye başladı. Gazze Şeridi’nin en büyük kamplarından biri olan Şati, son saldırıların da hedefi olmuştu.
Al Jazeera’ye konuşan yazar, “Ben böyle doğdum, çocukluğumdan beri sanat yoluyla kendimi ifade etmek istedim” dedi.
Ekim 2023’te savaşın başlamasının ardından Ebu Yasin oyun yazmayı bırakarak bunun yerine İsrail bombardımanı altındaki yaşamı kaleme aldı.
Ebu Yasin, ilk iki yıl boyunca Filistinliler kaçarken ve hayatlarından endişe ederken Gazze’deki durumu yazdığını söyledi.
Başını sallayan yazar, “Tiyatro yoktu; tiyatro olması imkansızdı çünkü Gazze yok ediliyordu” dedi.
2023’ten bu yana İsrail, Gazze’de 74.000’den fazla insanı öldürdü ve hayatta kalanların çoğunluğu defalarca yerinden edildi.
Ebu Yasin, şimdilerde repliklerini derme çatma çadırlarda, silah sesleri eşliğinde prova eden oyuncularla birlikte çalışıyor.
Al Jazeera’ye konuşan Ebu Yasin, “Dört, beş kez ölümle burnun buruna geldim. Etrafımda insanların öldüğünü gördüm. Tesadüfen yaşadık ve ölenler tesadüfen öldü” dedi.
“Oğlum enkaz altında kaldı; evim bombalandı. Bu yüzden o iki yıl boyunca sadece aileme biraz güven sağlamaya, onları kıtlıktan korumaya çalıştım. Ve ölmeden önce sesimi dünyanın duyması için yaşananları belgelemeye çalıştım.”
Bir aranın ardından, yerinden edilme süreci boyunca gizlediği ve yanında taşıdığı birkaç senaryo kaleme aldı.
2004 yılında Ebu Yasin, Gazze Şehri’nde Filistin kültürü için bir merkez olan ve 2018’deki bir İsrail bombardımanıyla yerle bir edilen Said El-Mişal Tiyatrosu’nda çalışmaya başladı.
Önde gelen oyun yazarları ve tiyatro yönetmenleri The Guardian gazetesine yazdıkları bir mektupta bu saldırıyı “Filistin kültürünün ve kimliğinin bu sembolünün silinmesi” olarak nitelendirmişti.
2008 yılında Ebu Yasin, Gazze’deki yaşamı, hem neşe hem de acı anlarını tasvir eden bir dizi eser olan Gazze Monologları’nı yazmaya başladı.
Birkaç hafta önce Ebu Yasin, Fransa’daki bir sanatçı misafir programının desteğiyle Gazze’den ayrıldı.
“Aslında savaştan ayrılmadım. Savaş içimde yaşıyor, Gazze içimde yaşıyor” dedi.
Kendini insani kriz yoluyla edindiği alışkanlıklarla küçük miktarlarda su tasarrufu yaparken ve israfı en aza indirirken buldu.
Ödül töreninin Fransa seyahatiyle denk gelmesi, onun büyük ölçüde şanslı bir tesadüf eseri törene bizzat katılmasını sağladı. English PEN için British Library’deki yüz yüze bir törenin ayrıcalığı kolay harcanır bir şey değil.
Al Jazeera’ye konuşan bir English PEN sözcüsü, “Uzun yıllardır Gazze’de yaşayan yazarlar, dünyada hareket özgürlüğü en kısıtlı olanlar arasında yer alıyor. Bunun farkındayız ve bunun ifade özgürlükleri üzerinde doğrudan bir etkisi olduğunu biliyoruz” dedi.
Ebu Yasin’in son oyunu *50 Dakika*, Gazze’de sahnelendi ve soykırım ile yas hikayesini anlatıyor. Çoğunun daha önce hiç tiyatro deneyimi olmayan oyuncular, bir otoparkta derme çatma bir çadırda prova yaptılar.
Ebu Yasin, 2026 PEN Pinter Ödülü’nü kazanan İngiliz akademisyen ve kültürel eleştirmen Jacqueline Rose tarafından aday gösterildi.
Cesur Yazar ödülü, ifade özgürlüğünü savunmada aktif olan, genellikle büyük risk altındaki bir yazara verilmektedir.