Medeniyetler nadiren tek bir olay yüzünden çöker. Çoğu zaman, bunun farkına varılmasından çok önce kırılganlaşırlar. MÖ 1200 civarında, antik Akdeniz'in en sofistike toplumlarından bazıları çözülmeye başladı. Saraylar terk edildi. Ticaret ağları çöktü. Şehirler yandı. Siyasi yapılar ortadan kaykıldı. Bölgenin bazı kısımlarında yazı bile nesiller boyu unutuldu. Tarihçiler, Geç Tunç Çağı Çöküşü'ne neyin sebep olduğunu hâlâ tartışıyorlar. İklim baskısı, göç, savaş ve ticaretin aksaması, hepsinin bir rol oynadığı görülüyor.
Fakat kalıntılar arasında gizli başka bir ders daha var. Geç Tunç Çağı medeniyetleri dikkate değer bir şekilde birbirine bağlanmıştı. Ve onları refaha kavuşturan karmaşıklık, aynı zamanda onları savunmasız hâle getirmiş olabilir. Bu kulağa tanıdık gelmeli. Karmaşık sistemlerin birbirine bağlandığı, otomatize edildiği ve çoğu insanın ne görebildiği ne de kontrol edebildiği altyapılara bağımlı hâle geldiği başka bir dönüşümden geçiyoruz. Buna Yapay Zeka devrimi diyoruz. Belki de en faydalı karşılaştırma Tunç Çağı'dır.
Tunç Çağı dünyası aldatıcı derecede basit bir şeye bağımlıydı: madene. Tunç; bakır ve kalay gerektiriyordu. Bu kaynakların hiçbiri, gerektiği yerde hazır bulunmuyordu. Malzemeler; ticaret, diplomasi ve siyasi ilişkiler ağları aracılığıyla oldukça uzun mesafeler kat ediyordu. Metal sadece bir emtia değildi. Bir güç altyapısıydı. Silahlar, tarım ve siyasi otorite, metalin üretimini ve dağıtımını organize etme becerisine bağlıydı.
Ve bu durum bir paradoks yarattı: Sistem birbirine ne kadar çok bağlanırsa, o kadar verimli çalışabilirdi; ancak aksamaların yayılması için de o kadar çok yol ortaya çıkıyordu.
Bu ağlar başarısız olmaya başladığında, sonuçlar tek bir sektörle sınırlı kalmadı. Siyasi, ekonomik ve sosyal sistemler hep birlikte zayıflamaya başladı. Bu, Tunç Çağı'nın Yapay Zeka çağma sunduğu en önemli derslerden biridir.
Yapay zeka genellikle sanki sadece başka bir araçmış gibi tartışılıyor: belirli görevleri daha hızlı, daha ucuz veya daha verimli hale getirecek bir yazılım. Bu tanım giderek yetersizleşiyor. Yapay zeka; finans, sağlık, lojistik, savunma, iletişim, üretim, eğitim ve hükümet alanlarına sızıyor. Algoritmalar, kaynakların nasıl tahsis edildiğini, bilginin nasıl dağıtıldığını ve kurumların karmaşık durumları nasıl analiz ettiğini giderek daha fazla etkiliyor. Dolayısıyla yapay zeka, bir uygulamadan daha fazlası haline geliyor. Altyapı haline geliyor. Ve altyapı bağımlılık yaratır.
Modern bir ekonomi, dijital sistemleri beklendiği gibi çalıştığında kusursuz bir şekilde işleyebilir. Ancak verimlilik yaratan aynı entegrasyon, sistemik maruziyet de yaratabilir. Finansal piyasalarda kullanılan bir yapay zeka sistemi önemli bir hata üretse ne olur? Bir askeri kriz sırasında otonom sistemlerin güvenliği tehlikeye girerse ne olur? Kritik lojistik bir avuç sağlayıcıya bağımlı hale gelirse ne olur? Artık önemli olan soru sadece bir yapay zeka sisteminin çalışıp çalışmadığı değildir. Çalışmadığı zaman etrafındaki sistemin ne kadar dirençli kalabildiğidir.
Tunç Çağı dünyası bakır ve kalay için rekabet ediyordu. Yapay zeka çağı ise yarı iletkenler, bilgi işlem kapasitesi, enerji, veri ve insan uzmanlığı için rekabet ediyor. Gelişmiş çipler tasarlayabilen, bilgi işlem altyapısı kurabilen, sınır modeller geliştirebilen ve uzmanlaşmış yetenekleri kendine çeken ülkeler ve şirketler, küresel teknolojik hiyerarşide önemli bir konuma sahiptiler. Bu yoğunlaşma