Kısa süre önce, 1982 yılında Britanya müzik sendikasının, işleri için bir tehdit oluşturdukları gerekçesiyle sentezleyicilerin (synthesizer) kullanımını yasaklamak istediğine dair bir hikaye duydum. Aniden, tek bir elektronik enstrüman 40 kemanın sesini yeniden üretebiliyordu. Bu yasak girişimi, o dönemde kariyerinin zirvesinde olan ve tam da o sırada gösterisinde onlarca müzisyenden oluşan bir "big band" grubunu, eksiksiz bir orkestranın sesini simüle eden bir sentezleyiciyle değiştirmeye karar veren ünlü Kuzey Amerikalı şarkıcı Barry Manilow'un turnesiyle aynı zamana denk geldi. Sendikacılar için Manilow'un konseri, sentezleyicilerin kendilerini işsiz bırakacağının ve yasaklanmaları gerektiğinin pratik bir kanıtıydı. Zaman ise başka bir şey gösterdi. Müzik dallara ayrıldı ve pek çok akustik enstrüman müzisyeni elektronik enstrümanları benimserken, müzikal gösteri endüstrisi patlayıcı bir şekilde genişledi (Movistar Arena'daki sayısız başarılı konserin gösterdiği gibi) ve artık müzisyenler eskisinden daha fazla işe sahip. Bu hikaye ve teknoloji ile istihdam arasındaki gerilime dair diğer örnekler, günümüzdeki yapay zeka korkusuyla, özellikle de bunun istihdam üzerindeki etkisiyle olan inkar edilemez benzerlikleri yüzünden hızla yayılıyor. Anthropic tarafından bu ay "Dönüştürücü Yapay Zeka İçin Ekonomik Senaryolar" başlığıyla yayınlanan rapor, yapay zekanın bilişsel istihdam üzerindeki etkisini üç türe ayırıyor: mütevazı, önemli ve aşırı. Mütevazıyı bir kenara bırakırsak, "önemli etki" olarak adlandırılan durumda yapay zeka bilişsel işlerin yarısını (anlamayı, analiz etmeyi, hatırlamayı, karar vermeyi, planlamayı, yaratmayı veya sorun çözmeyi içeren görevler) yapabiliyor, ancak rapora göre yapay zeka tam olarak benimsenmiyor. Bu projeksiyonda görülen gerçek etki, bilgi çalışanlarının maaşlarının durgunlaşmasıdır. Son versiyonda, yani aşırı etki senaryosunda ise durum korkutucu. Yapay zekanın mevcut bilişsel işlerin neredeyse tamamını gerçekleştirdiği ve 2030 yılına kadar her 5 bilgi çalışanından yaklaşık 1'inin işsiz kaldığı belirtiliyor. Bilişsel maaşlar %11,5 oranında düşüyor. Ancak bu açık sayıların ötesinde, on yıllarca süren kişisel hazırlık gerektiren hassas insani görevlerini yapay zekanın durmaksızın yuttuğunu gören milyonlarca bilgi çalışanının psikolojik huzursuzluğu gibi diğer somut olmayan unsurları da öngörmek mümkündür. Anthropic'in tüm bu çalışma ortamı senaryosu 2030'da, yani önümüzdeki dört Noel'de ve gelecek yıl 10 Aralık'ta başlayacak Arjantin'deki başkanlık görev süresinden üç yıl sonra gerçekleşiyor. Çalkantıların yaşanacağını tahmin etmek için kehanetçi olmaya gerek yok.
Kıyamete Karşı Silah: Güven
Sanki bir eksiklik varmış gibi, son haftalarda basın yapay zekanın kıyamet senaryosu riskleriyle ilgili uyarılarla doldu taştı. Onu yaratan ve güvenliğini koruyan uzmanların kendilerine göre, yapay zeka yıl sonundan 2035'e kadar uzanan bir yay içindeki bir anında kontrolden çıkıp hepimizi öldürebilir veya asla öldürmeyebilir. Bilmiyoruz. Gerçek etkilerini değerlendiremesek bile bu tehditlerin sorunu, değiştirmek istemeyenler için iyi birer felç edici argüman olarak işlev görmeleridir. Dahası, yapay zeka hakkında, güvensizliği ve reddetmeyi teşvik etmek için kullanılan kasvetli bir atmosfer yaratıyorlar. Bir örnek. Korku, New York belediye başkanı Zohran Mamdani'nin kısa süre önce yakın zamanda duyurduğu ve bir moratoryum getirdiği gibi, sanki veba gibi yapay zekayı okuldan uzaklaştırmaya yarıyor.