Eski ABD'li yetkililere göre Washington'ın Tayvan politikası, Pekin ile olan ilişkilerine giderek daha fazla bağlanıyor. Aynı yetkililer, İran'daki savaşın da ABD'nin Tayvan Boğazı'ndaki olası bir çatışmaya yönelik askeri hazırlığını zayıflattığı konusunda uyarıda bulundu.
Çarşamba günü Washington'daki Küresel Tayvan Enstitüsü tarafından düzenlenen yıllık sempozyumda "şömine başı sohbeti" sırasında konuşan Amerikan Enstitüsü'nün (AIT) Taipei Ofisi eski direktörü Brent Christensen, Washington'ın kendi kendini yöneten adaya yönelik politikasında bir "süreklilik kopuşu" görüldüğünü ve mevcut yönetimde Çin politikasından "daha az bağımsız" hale geldiğini söyledi.
Christensen, ABD ile Tayvan arasındaki güvenlik ilişkisinin "oldukça güçlü" kalmaya devam ettiğini, ancak "ABD'nin yük paylaşımı taleplerinde ya da Tayvan'ın kendi silah sistemlerini daha fazla üretmesi ve savunma harcamalarını artırması yönündeki taleplerinde büyük bir artış olduğunu" belirtti.
Ayrıca Tayvan'ın Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yüksek teknoloji yatırımlarına yönelik talepte de büyük bir artış yaşandığını ifade etti.
Christensen'in argümanını temel alan ve eski başkan Joe Biden yönetiminde Ulusal Güvenlik Konseyi'nde görev yapan ve Biden döneminde AIT'nin başkanlığını yürüten tanınmış bir Çin şahini olan Laura Rosenberger, silah satışlarının Pekin ile bir "müzakere kozu" olarak nitelendirilmesinden "endişe duyduğunu" belirterek bunun ABD'nin Tayvan hakkındaki geleneksel politika çerçevesinden "temel bir sapmaya" işaret ettiğini söyledi.
Rosenberger, "Bunun son derece sorunlu olduğunu düşünüyorum; özellikle de bunun sadece söylem düzeyinde kalmayıp, Kongre'ye önceden bildirilen 14 milyar dolarlık bir silah satışının ilerlemediği bir noktada görülmesi nedeniyle" dedi ve satışın ilerleyeceğine dair hiçbir işaret olmadığını ekleyerek bunun "derin bir endişe kaynağı" olduğunu vurguladı.
"Bu durum, güvenlik ilişkisine yönelik daha geniş kapsamlı destek yelpazesini sorunsallaştırıyor."
Yetkililerin bu açıklamaları, Tayvan'ın Washington Büyükelçisi Alexander Yui Tah-ray'in daha önceki açıklamalarıyla tezat oluşturdu; Yui, Washington'ın Tayvan konusundaki pozisyonunda bir değişiklik olmadığını açıkça belirttiğini ve ABD-Tayvan ilişkilerinin "sağlam" kalmaya devam ettiğini söylemişti.
Bu açıklamalar, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında gerçekleşen ve Tayvan meselesinin iki lider arasında bir sürtüşme noktası olmaya devam ettiği son zirvelerin ardından geldi.
Geçtiğimiz ay Washington'da Trump ile yaptığı zirvede Xi, ABD'nin "Tayvan bağımsızlığına" karşı çıkacağı yönündeki umutlarını yineleyerek ABD'yi Tayvan meselesini ihtiyatla ele almaya çağırmıştı.
Pekin, Tayvan'ı Çin'in bir parçası olarak görüyor ve gerekirse güç kullanarak yeniden birleştirilmesi gerektiğini savunuyor. ABD dahil çoğu ülke, kendi kendini yöneten adayı bağımsız olarak tanımıyor, ancak Washington boğazda herhangi bir güç kullanımına karşı çıkıyor ve adaya silah tedarik etmeyi taahhüt ediyor.
ABD'nin Temmuz 1982'de Tayvan'a verdiği altı dış politika yönergesi olan Altı Güvence kapsamında Washington, Taipei'ye silah satışına karar vermeden önce Pekin'e danışmayacağını taahhüt etmiştir.
Washington, Tayvan'a yönelik genel ABD politikasının değişmediğini yinelemesine ve Eylül zirvesinin ardından adaya (Trump'ın ilk dönemi onaylanan) iki F-16V savaş uçağı transfer etmesine rağmen, ikinci Trump yönetimi önceki yönetimlere kıyasla Tayvan'a karşı son derece işlemsel ve nüfuz odaklı bir yaklaşıma işaret etmiştir.
Mayıs ayında Trump, 14 milyar dolarlık silah paketini ticaret ateşkesini sürdürmeye yardımcı olmak için "çok iyi bir müzakere kozu" olarak nitelendirmiş ve paketin onaylanmasını askıya almıştı.
Yönetim daha önce Aralık ayında Tayvan'a yönelik ayrı bir 11 milyar dolarlık silah satışını duyurmuş ve bu durum Pekin'den sert bir tepki çekmişti.
Trump ayrıca Ta