Yapay zeka şirketleri, sanal klinik deneylerin hangi deneysel ilaçların başarısızlık olasılığının yüksek olduğunu erkenden tespit edebileceğini savunuyor. Devasa yatırımlara rağmen, aday ilaçların başarı oranı onlarca yıldır neredeyse hiç değişmedi. Küresel biyofarmasötik endüstrisi insanlardaki klinik deneyler için yılda yaklaşık 140 milyar dolar harcarken, aday ilaçların yalnızca yüzde 12 civarı nihai düzenleyici onay alabiliyor.
BioinvestGPT gibi yapay zeka girişimleri ve sektördeki diğer şirketler, sanal klinik deneyler oluşturmak üzere ilaç firmalarıyla iş birliği yaptıklarını belirtiyor. Amaç, deneysel tedavilerin geleneksel ve son derece masraflı insanlı klinik deneylere geçmeden önce güvenli ve etkili olma ihtimalini artırmaktır.
Yapay zeka araçları klinik riskleri tespit etmede giderek daha iyi hale geldikçe, bu araçların savunucuları klinik deneylerdeki öngörülemeyen başarısızlıkların sınırlandırılabileceğini öngörüyor.
İnsanlar üzerindeki geleneksel klinik deneyler, güvenliğe odaklanan küçük Faz 1 çalışmalarıyla başlar; ardından Faz 2 çalışmaları ve bir ilacın etkinliğini değerlendirmek için düzenleyici makamlarca zorunlu kılınan büyük Faz 3 çalışmaları gelir.
Bu süreç yıllar sürebilirken, yapay zeka kullanan bazı simülasyonlar bir ay veya daha kısa bir süre içinde tamamlanmaktadır.
Tel Aviv merkezli yapay zeka destekli klinik deney simülasyon platformu QuantHealth'in başhekimi Francisco Becca, "Kendimize sadece testleri nasıl daha hızlı gerçekleştireceğimizi sormamalıyız. Başarısız olma olasılığı yüksek olan testleri nasıl daha az gerçekleştirebileceğimizi sormalıyız" dedi.
McKinsey'in son raporuna göre, yapay zeka ile ilaç keşfine yapılan yatırımlar 2025 yılında 8,4 milyar dolara ulaşarak 2023 yılındaki rakamın iki katından fazla arttı. Ancak rapor, yatırımların hâlâ uzun süreli klinik deneylerle bir ilacın etkinliğini kanıtlamak yerine, teknolojinin günümüzde en etkili olduğu molekül tasarımı gibi alanlarda yoğunlaştığına dikkat çekiyor.
Amerikan sağlık düzenleyicileri geçen hafta klinik deneyleri hızlandırmayı amaçlayan girişimler duyurdu. Federal bir sağlık yetkilisine göre, bu çabalar meyvesini verirse, yapay zekanın ilaç geliştirmeye entegre edilmesinin önünü açabilir.
Bugüne kadar şirketin öngörüleri, değerlendirdiği altı klinik deneyin beşinde doğrulandı. Platform, bir klinik denizin belirli uygunluk kriterlerine karşılık gelen insan organizmasının bir modelini oluşturmak için DNA dizilimi verilerini kullanıyor ve ardından incelenen ilacın bir modelini kullanarak sanal bir deneme gerçekleştiriyor.
BioinvestGPT'nin kurucu ortağı Bragi Lovetrou, "Bir ilacın neden etkili ve güvenli olduğunu ve çoğu durumda neden olmadığını tespit edebiliriz" dedi.
Ancak yapay zeka simülasyonları kusursuz değildir.
Becca ve diğer uzmanlar, insanlar üzerindeki klinik deneylerin gerekli olmaya devam edeceğini savunuyor. Ancak aynı zamanda, yapay zeka kullanan simülasyonların...