NEW YORK: İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Tel Aviv’in Gazze’deki eylemlerini uluslararası alanda artan tecrit ve siyasi geleceğini tehlikeye atabilecek yaklaşan seçimler gölgesinde savunurken, Perşembe günü BM Genel Kurulu salonundaki onlarca delege salonu terk etti, binlerce protestocu ise binanın dışında toplandı.
Salonun terk edilmesi, 27 Ekim’deki seçimler öncesinde iç politikada kampanya yürütürken bir yandan da Gazze çatışması nedeniyle yurtdışında artan eleştirilerle mücadele eden Netanyahu’nun karşı karşıya olduğu çelişkili baskıları gözler önüne serdi.
Perşembe günü Netanyahu, Genel Kurul içinde sert bir konuşma yaparken, kendisi konuşmaya başlar başlamaz onlarca heyet salonu terk etti.
Kalkıp giden diplomatlar salonun büyük bölümlerini boş bırakarak, Netanyahu’nun kürsüyü İsrail’in davasını uluslararası topluma sunmak için kullanma girişimiyle çarpıcı bir kontrast oluşturdu.
Netanyahu bu duruma eleştirmenlerini ikiyüzlülükle suçlayıp “ahlaki korkaklar” olarak nitelendirerek karşılık verdi.
İsrail’in Gazze’de soykırım işlediği iddialarını reddeden Netanyahu, İsrail’in soykırım işlemek bir yana, bunu engellediğini öne sürdü. Ülkesinin Gazze’deki ve bölgenin geri kalanındaki askeri eylemlerini savundu.
Konuşmasının önemli bir bölümünü New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’ye ayıran Netanyahu, onu “New York’un antisemit belediye başkanı” olarak nitelendirdi ve İsrail hakkında Netanyahu’nun yalan olarak tanımladığı iddiaları yaymakla suçladı.
Sokak protestolarına katılmaktan kaçınan Mamdani, konuşmanın ardından yanıt verdi.
Mamdani, “Başbakan Netanyahu, Filistinlilere yönelik soykırımını aklamak amacıyla temelsiz yalanları tekrarlamak için konuşmasını kullandı” dedi.
“Hiçbir yalan, onun savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlediği iddiasıyla Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin tutuklama emrinin hedefi olduğu gerçeğini değiştiremez.”
Mamdani daha önce New York şehrinin Netanyahu hakkındaki UCM tutuklama kararını uygulama yetkisine sahip olmadığını belirtmiş ve bu kararın uygun makamlarca yerine getirilmesi gerektiğini savunmuştu.
Çarşamba gecesi belediye başkanı, Gracie Malikanesi'nde Gazze'den gelen Filistinli aileleri ağırlamış ve onlarla birlikte bir zeytin ağacı dikerek, “Barış geleceğimiz olsun” demişti.
Protestocuların hükümetinin politikalarını sokaklarda protesto etmesi ve diplomatların konuşması sırasında salonu terk etmesi olmak üzere bu iki manzara, Netanyahu’nun New York’a yaptığı kısa ziyareti paralel bir yüzleşme gününe dönüştürdü.
Netanyahu’nun kalış süresi, güvenlik endişeleri ve protesto beklentileri nedeniyle zaten önemli ölçüde kısaltılmıştı. Perşembe sabahı gelen Netanyahu, Genel Kurul'a hitap etmiş ve geceyi New York’ta geçirmek yerine aynı akşam İsrail’e dönmesi planlanmıştı.
BM dışında; Yahudi ve Müslüman aktivistler, Filistin destekçileri, insan hakları kampanyacıları, ilerici Yahudi grupları, siyasetçiler, sanatçılar ve müzisyenler Manhattan genelinde ayrı gösterilere katıldılar. Mesajları farklılık gösterse de, Netanyahu’nun hükümetine ve İsrail’in Gazze savaşını yürütme biçimine duyulan muhalefet, birçoğunu aynı anda sokaklara çekti.
Protestolar aynı zamanda Amerikan toplumunun İsrail’e ve Netanyahu’ya yaklaşımındaki kuşak değişiminin de görünür bir karesini sundu. İsrail’e verilen destek yaşlı Amerikalılar arasında daha güçlü kalmaya devam ederken, daha genç Amerikalılar İsrail hükümetine karşı son derece eleştirel bir tutum benimsemiş durumda.
Mayıs ayında gerçekleştirilen bir Pew Araştırma Merkezi anketi, 18 ila 29 yaş arasındaki Amerikalıların yalnızca yüzde 18’inin İsrail hükümetine olumlu baktığını ortaya koydu; 65 yaş ve üzerindekilerde ise bu oran yüzde 47 idi. En genç Amerikalıların yüzde 58’i Filistinlilere olumlu baktığını ifade ederken, bu oran [65 yaş üstünde] yüzde 47 idi.