Arjantin bankalarını "yeniden bankacılık yapmaya" yönlendirmeyi amaçlayan Devlet Başkanı Javier Milei yönetiminin hamlesi ivme kaybediyor; zira yavaşlayan bir ekonomi ve yüksek kredi gecikme oranları geleneksel iş kolları üzerinde baskı yaratırken, kredi kuruluşları kâr elde etmek için bir kez daha devlet tahvillerine dayanıyor.
Arjantin Merkez Bankası tarafından yayımlanan son finansal sistem verilerine göre, ticari bankaların devlet tahvillerinden elde ettiği kazançlar temmuz ayında faaliyet gelirlerinin yaklaşık yüzde 56'sını oluşturdu. Bu oran, özel sektör kredilerinden elde edilen net faiz gelirinin –yani kredilerden kazanılan faizden, mevduatlara ödenen faiz ile tahsili gecikmiş krediler için ayrılan karşılıkların çıkarılmasıyla kalan kısmın– yarattığı yüzde 17'lik payın üç katından fazladır.
Yerel aracı kurum Cohen'in araştırma müdürü Juan José Vázquez, "Bankalar hâlâ likiditeye öncelik veriyor" dedi ve ekledi: "Belirsiz bir ortamda, likit finansal araçlara sahip olmak, bankaların bir kredi portföyüne kıyasla çok daha hızlı tepki vermesine olanak tanıyor."
Arjantin'in bir sonraki başkanlık seçimlerine bir yıl kala bu durum, üç haneli yıllık enflasyonu başarıyla dizginlemesine rağmen dengesiz ekonomik büyüme ve yüksek işsizliğin popülaritesi üzerinde baskı yarattığı Milei için bir diğer endişe verici işaret niteliğinde. Enflasyonu ve döviz kayıplarını kontrol altına almak için kullanılan araçlar olan Devlet Başkanı'nın sıkı para politikası ve yüksek faiz oranları, kısmen kredi eksikliği nedeniyle ekonomi yavaşlarken bankaları yeniden devlet borçlanma senetlerine yönlendiriyor.
Milei yönetiminin ilk döneminde bankacılık sektöründe ortaya çıkan umut verici eğilim son bir yıl içinde durdu. Özgürlükçü liderin göreve gelmesinden sonra özel sektör kredileri keskin bir şekilde artmış olsa da, kredi kuruluşları faaliyet gelirlerinin çok daha büyük bir kısmını kazanılan ve ödenen faiz arasındaki geleneksel farktan ziyade kamu sektörü tahvillerinden elde etmeye devam etti.
2023 yılının sonunda geleneksel bankacılık neredeyse yapılamaz bir iş haline gelmişti. Net faiz geliri negatif seyrederken, devlet tahvillerinden elde edilen kazançlar düzenli olarak toplam faaliyet gelirini aşıyordu.
2024 yılından itibaren yaşanan toparlanma dikkat çekiciydi. Merkez Bankası verilerine göre, bankaların özel sektöre sağladığı krediler ekonominin payı olarak iki katından fazla artarak 2023 sonundaki gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 5,3'ü seviyesinden bugün yaklaşık yüzde 12,5'ine yükseldi.
Ekonomi Bakanı Luis Caputo, Mayıs 2025'te Buenos Aires'te yaptığı bir konuşmada bu dönüşümü kutlamıştı. Caputo, "Bankalar yeniden banka olarak çalışmaya başlıyor" demişti ve eklemişti: "Yıllarca mevduat topladılar ve bu parayı kamu sektörüne ödünç verdiler. Şimdi yeniden özel sektörü finanse etmede daha iyi bir iş görüyorlar."
Ancak bu erdemli dinamik bir duvara çarptı. Kredi geri ödemelerindeki aksamaların artmasıyla yükselen zararlardan etkilenen net faiz geliri, ocak ayında faaliyet gelirlerinin yalnızca yüzde üçüne geriledi ve temmuz ayında yüzde 17 civarında seyretti. Buna karşılık menkul kıymetler, 2026 yılının başından bu yana faaliyet gelirlerinin yarısından fazlasını üretti.
Moody's Ratings'te başkan yardımcısı ve bankacılık analisti olan Marcelo de Gruttola, "Kredi durgun" dedi ve ekledi: "Hem arz hem de talep yönlü faktörler var: Bankalar kredi standartlarını sıkılaştırırken talep de zayıfladı."
Ekonomik aktivite yavaşladıkça ve hanehalkı gelirleri fiyatlara ayak uydurmakta zorlandıkça kredi bomzu da yorulma belirtileri göstermeye başlıyor. Diğer yandan yüksek faiz oranları, daha güçlü borçluları caydırırken, borç almak için en istekli olanların finansal baskı altında olma riskini artırıyor.
Bu arka plan karşısında devlet tahvilleri bankalara cazip ve kolay erişilebilir bir alternatif sunuyor; bu durum hükümetin kendisi tarafından da giderek daha fazla teşvik ediliyor. Erişilebilirlik ile...