Küresel ekonominin karşı karşıya olduğu riskler ile politik istikrarsızlığın tahvil piyasalarında, yapay zekada (AI) ve enerji sektöründe nasıl olası bir üçlü krizi tetiklediğine odaklanan Atina Üniversitesi Ekonomi Profesörü Panagiotis Petrakis değerlendirmelerde bulundu.
Özellikle Vasilis Adamopoulos ve Maria Georgiou'nun sunumuyla yayımlanan "Proines Diadromes" (Sabah Rotaları) programına katılan Petrakis; tahvil, yapay zeka ve Hürmüz Boğazı'ndaki enerji krizlerinin aynı anda yaşanmasının felaket senaryolarına yol açabileceği konusunda uyardı.
"Durum gerçekten de zor. Amerika Birleşik Devletleri, Fransa, İtalya, İspanya ve hatta Japonya gibi büyük hükümetler çok basit bir şey yapıyor; siyasi tabanlarını memnun etmek için borçlanıyorlar. Milyarlarca dolarlık taleplerden bahsediyoruz. Amerikan borcunun servisi şu anda yaklaşık 40 trilyon dolara ulaştı. Bana 'Dünya Amerikan tahvili almayı bırakırsa ne alacak?' diye sorabilirsiniz ki küresel tahvil piyasalarındaki dengenin korunmasının nedeni de budur, çünkü yatırım için başka alternatifler yok. Ancak tasarruf sahibi olanlar, parayı yönetenler, büyük sermaye grupları zaman geçtikçe bu borçlanmayı finanse etmek için giderek daha fazla getiri talep ediyorlar; nitekim 30 yıllık tahviller %5,40'a ulaştı. Sanırım 10 yıllık tahviller de %5,20 seviyesini gördü. Artık epey tehlikeli seviyelere yaklaşmaya başladı. Para maliyeti yani borçlanma maliyeti arttığında, tahvilin değeri düşer ve tahvil kimin varlıkları arasındadır; bankaların, sigorta şirketlerinin, büyük şirketlerin ve gerçek kişilerin. Dolayısıyla varlıkları küçülmeye başlar. Yani servetleri değer kaybeder. Likidite sorunlarından korktukları için varlık edinmek adına mecbur kalırlar ve onlar da satışa başlarlar. Bu durum, varlık değerlerinde sürekli bir düşüşe neden olur. Şimdi tahvillerle ilgili bu durum, kökten bir şekilde politik istikrarsızlıkla beslenmekte ve onu beslemektedir."
Aynı zamanda Sn. Petrakis, mevcut ekonomik krizin yalnızca kamu borçlarından kaynaklanmadığına, yapay zekaya yapılan devasa yatırımlar ile enerjideki jeopolitik tehditleri içeren bir faktörler kombinasyonuyla beslendiğine dikkat çekiyor.
"Mevcut krizin beslenmesinin tek sebebi devletlerin borçları değil, başka nedenler de var; bunlardan biri de yapay zekaya (A.I.) yapılan yatırımlar ve orada da bir sorun var. 1,2 - 1,3 trilyon dolardan bahsediyoruz. Dolayısıyla orada da bir mesele mevcut. Yani (...) yatırımcılar ani bir hayal kırıklığı yaşayıp hisselerini çekmeye ve satmaya başlayabilirler ki henüz bunu yaşamadık. Eğer Hürmüz'de durum yeniden patlak verir ve petrol 120 dolara fırlarsa, bir kriziniz olur. Belirli koşullar altında her üç kriz de aynı anda çakışırsa, bu yıkıcı bir durumdur. (…) Çünkü ben Trump'ın güç toplamaya devam ettiğini görüyorum. Önümüzde çok dikkatli bir şekilde takip etmemiz gereken tehlikeler ve bekleyen meseleler var."