Anthony Deutsch ve Bart Biesemans
KATWIJK AAN ZEE, Hollanda, 8 Ekim (Reuters) - Kuzey Denizi kıyısındaki eski bir Hollanda askeri üssünde fırlatılan yüksek hızlı bir insansız hava aracı, bulutları yararak radar tarafından tespit edilen ve yapay zeka kullanılarak doğrulanan sahte bir düşman hedefini etkisiz hale getirdi.
Hollanda Savunma Bakanlığı ile hava savunmasını modernize etmek üzere 30 milyon euro (33,5 milyon dolar) değerinde sözleşmesi bulunan yazılım şirketi Intelic'in gerçekleştirdiği bu test, Avrupa şirketlerinin Rus saldırılarına karşı kendisini savunmasında Ukrayna'ya nasıl teknoloji geliştirip sağladığının somut bir örneğini oluşturuyor.
Merkezi Amsterdam'da bulunan ve askeri üüsteki dönüştürülmüş hangarlarda faaliyet gösteren onlarca firmadan biri olan Intelic, artık Kiev'de bir ofise sahip ve droneların savaş alanını dönüştürdüğü ve hızlı bir inovasyonu tetiklediği bu savaşta, yoğunlaşan Rus drone ve füze barajlarıyla karşı karşıya kalan Ukrayna güçlerine destek veriyor.
Eylül ayı sonlarında gerçekleştirilen testte, Intelic'in yapay zeka destekli yazılımı Nexus, projenin düşman saldırısı olduğunu belirlemek için diğer şirketler tarafından sağlanan çok sayıda radar, sensör ve kamerayı kullandı. Ardından bir keşif dronu, görüntü tanıma teknolojisiyle bunun düşman dronu olduğunu doğruladı.
Intelic CEO'su ve kurucusu Maurits Korthals Altes, yapay zeka güdümlü önleyici dronu fırlatma kararının nihai olarak bir insan tarafından alındığını, ancak sürecin tamamen otonom hale gelebileceğini belirtti.
Korthals Altes, "Bu sistemlerin çoğu, örneğin uçan bir dronu vurabilmek ve ardından yüksek hızlarda gerçekten etkisiz hale getirebilmek için yapay zekayı 'uç nokta'da (drone'un içinde) kullanıyor" dedi.
Korthals Altes, füze tahrikli gelen bir dronu ateşleyip ateşlememe konusunda bazen sadece birkaç saniyelik bir karar penceresinin olduğu saha komutanlarına destek olmak amacıyla "karar destek için de yapay zeka kullanılabileceğini" ifade etti.
Farklı sistemler arasındaki entegrasyon, bir komutanın bu tür kararları hızla almasını sağlıyor. Yüksek hızlarda manuel olarak vurmanın pek mümkün olmadığını belirten Korthals Altes, "Daha otonom bir sisteme ihtiyacınız var" dedi.
Almanya'daki Kiel Enstitüsü verilerine göre, Hollanda hükümetinin bu yatırımı, 2022'den bu yana Ukrayna'nın drone programına yaklaşık 1,4 milyar euro tahsis ederek Almanya ve Britanya ile birlikte Avrupa'nın önde gelen bağışçılarından biri haline gelen NATO üyesinin harcama hamlesinin bir parçasını oluşturuyor.
Savunma Bakanlığı, Hollanda'nın 2022'den bu yana yaklaşık 1 milyon drone dahil olmak üzere Ukrayna'ya 12,5 milyar euronun üzerinde askeri yardım sağladığını açıkladı.
Ukrayna'daki askeri harcamaları takip eden Kiel Enstitüsü, Rusya'nın tam ölçekli işgalinin başladığı 2022 yılında 400 milyon euro olan Avrupa'nın drone yardımının, 2025 yılında 1,2 milyar euroya yükseldiğini belirtti. Verilere göre bu rakam, yalnızca 2026'nın ilk dört ayında 1,6 milyar euroya ulaştı.
Kiev, hava savunmasını güçlendirmek için müttefiklerinden giderek daha fazla destek talep ediyor, ancak Avrupa şirketleri her zaman birbiriyle "konuşmayan" çok farklı türde dronelar tedarik ediyor.
Intelic kıdemli yazılım mühendisi Anika Kempter, "Şu anda Avrupa'da 700'den fazla drone üreticisi var ve eğer Avrupa içinde egemen kalmak istiyorsak, bu farklı sistemler arasında 'bağlayıcı doku' olabilecek bir sisteme sahip olmamız gerekiyor" dedi.
Kempter, Ukraynalı tugayların "farklı tedarikçilerden, farklı ekranlara sahip, farklı türde dronelara sahip olabileceğini, Nexus'un bu sorunu çözdüğünü ve tüm dronelarını tek bir sistemde bağlayabileceklerini" belirtti.
Askeri üssteki test sırasında mühendisler, radar hedeflerini ilk kez bir araya getiren bir arayüzü kullanarak mobil bir komuta merkezindeki ekranların başında incelemelerde bulundu.