PERTH: Körfez ve Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye hatlarına yönelik saldırıların artmasıyla birlikte kilit Orta Doğu üretim bölgesinden arz kaynaklı kalıcı endişeler ve ABD'nin açık deniz üretimini tehdit eden bir kasırga nedeniyle üretimi kısması Perşembe günü petrol fiyatlarını yukarı çekti.
Brent ham petrol vadeli işlemleri, Suudi Arabistan saatiyle 07:27 itibarıyla varil başına 2,28 dolar ya da yüzde 2,28 artışla 102,28 dolara yükseldi. ABD Batı Teksas Intermediate (WTI) ham petrol vadeli işlemleri ise 1,66 dolar veya yüzde 1,88 kazançla 89,94 dolara çıktı.
Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA), hükümetlerin rekor yakıt fiyatlarıyla ve İran savaşı nedeniyle yaşanan arz kesintileriyle mücadele etme çabaları kapsamında, Mart ayında başlatılan bir plan çerçevesinde petrol stoklarının serbest bırakılmasını hızlandırma ve dizel tedarikine öncelik verme konusunda anlaşmasının ardından fiyatlar Çarşamba günü düşüşle kapanmıştı.
Bununla birlikte, savaş öncesinde küresel petrol ve yakıt sevkiyatının yaklaşık yüzde 20'sine denk gelen sevkiyatları taşıyan Körfez ve Hürmüz Boğazı'ndaki petrol taşımacılığına yönelik tehditler, ABD-İsrail çatışmasının İran ile sekizinci ayına girdiği Ekim ayında arttı.
Körfezli üreticilerin ihracatı artırmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlere yönelik saldırılar, İran savaşının başlangıcından bu yana geçen haftaların en yüksek seviyesine ulaştı. Saldırılardaki bu artış, Körfez'den daha fazla ham petrol akışının yaşandığı bir dönemde, kargo ve mürettebat için daha yüksek maliyetler ve riskler eşliğinde gerçekleşiyor.
En son saldırıda, Katar'ın kuzeyindeki bir tankerin birden fazla mermiyle vurulduğunu ve olayda kayıplar yaşandığını İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları Ajansı Çarşamba günü bildirdi.
MST Marquee enerji başkanı Saul Kavonic, "İran'ın gemilere yönelik saldırılarının sıklığı savaşın başladığı günden bu yana en yüksek noktada ve muhtemelen daha da şiddetlenecek" dedi.
Kavonic, "kısıtlı ürün akışının, aşırı lojistik maliyetlerinin ve yüksek İran tırmandırma ihtimalinin fiyatları yüksek tuttuğunu" belirtti.
ANZ analisti Daniel Hynes Perşembe günü yayımladığı bir notta, IEA'nın petrol serbest bırakma hamlesinin muhtemelen Orta Doğu çatışmasının başında grubun orijinal 400 milyon varillik serbest bırakma planının zaten bir parçası olan varillerden oluşacağını, yani stratejik stoklardan ek bir çekişi temsil etmediğini ifade etti.
Hynes, "Nihayetinde, stratejik stok salınımları arz akışını geçici olarak artırabilir ancak yeni bir üretim kapasitesi yaratmaz" dedi.
Dünyanın en büyük petrol üreticisi konumundaki ABD'de açık deniz üretim alanlarına doğru ilerleyen bir kasırganın şirketleri platformlarını kapatmaya zorlaması ve arzı kısıtlaması da fiyatları yukarı taşıyor.
Shell ve Chevron Çarşamba günü, Isaias Kasırgası'nın yaklaşmasıyla Körfez'deki açık deniz operasyonlarını kısıtladıklarını açıkladı.
Deniz Mineralleri İdaresi'ne göre, genel olarak ABD Meksika Körfezi'ndeki petrol ve gaz üreticileri, fırtına nedeniyle Çarşamba günü itibarıyla mevcut petrol üretiminin yaklaşık yüzde 25,08'ini ve mevcut doğal gaz üretiminin yüzde 16,37'sini durdurmuş durumda.
Aynı zamanda dünyanın en büyük petrol tüketicisi olan ABD'den gelen stok verileri de ham petrol stoklarının beklentilerin üzerinde bir düşüş göstermesi ve dizel stoklarının hafifçe gerilemesiyle fiyatları destekledi.
Enerji Bilgi İdaresi (EIA) Çarşamba günü yaptığı açıklamada, ham petrol stoklarının 2 Ekim ile sona eren haftada analistlerin bir Reuters anketindeki 1,6 milyon varillik düşüş beklentisine karşılık 3,2 milyon varil azalarak 424,1 milyon varile gerilediğini bildirdi.
Dizel ve jet yakıtını içeren damıtılmış yakıt stokları 42.000 varil düşüşle 105,14 milyon varile geriledi ve son beş yılda yılın bu dönemi için bildirilen seviyelerin oldukça altında kaldı.