“Umut, üzerinde kontrol sahibi olamadığımız bir şeydir; doğrulamadan, sorgulamadan kabul etmeyi gerektirir; ya vardır ya da yoktur,” diyen psikolog Gabriel Rolón, LA NACION ile yaptığı söyleşide inanç ve umut kavramlarını eleştirdi. Rolón'a göre bu araçlar, sıklıkla kişinin kendi kaderi üzerindeki kişisel sorumluluğundan kaçınmak için kullanılır. Bu bakış açısı, iyimserliği vazgeçilmez bir erdem olarak konumlandıran geleneksel anlatıya meydan okuyor ve aksine umudun, bizi “kişisel olandan ziyade sihirli olaylar bekleyerek bir arzuyu ortaya koymaktan alıkoyabileceğini” öne sürüyor.
Öte yandan psikolog, “Birisi mutluluğu geçmişte aramaya başladığında, hayatın anlamını yitirdiğine dair hep bir izlenim taşıdım” dedi. Uzmana göre, uzak zamanlara sığınma eğilimi, “burada ve şimdi”de yaşama sorumluluğundan vazgeçmenin bir yolu olarak işlev görüyor. Benzer şekilde yazar, olası bir mutluluğun eksiklikleri, acıları ve yaraları içeren bir mutluluk olması gerektiğini açıklamak için “faltacidad” (eksik-mutluluk) neolojizmini (yeni türetilmiş kelime) önerdi. Kendi kelimeleriyle, “Mutluluk diye bir şey yoktur, eksik-mutluluk vardır. Yani tüm eksiklikleri, yoklukları, acıları ve yaraları kucaklayabilen bir mutluluk.” Bu kavram altında uzman, tam veya mutlak bir eksiksizliğe ulaşma yönündeki her çabanın başarısızlığa mahkûm olduğunu, çünkü bunun insan yaşamının kendi sonluluğunu görmezden geldiğini savundu.
Son olarak uzman, psikanalizde “üstben” (süperego) olarak adlandırılan ailevi ve kültürel buyrukların etkisine değiniyor. Yazara göre kader, genellikle her bireyin gerçekten ne arzuladığını bulanıklaştıran yabancı seslerle kuşatılmıştır. “Psikanaliz, birinin kaderini yaşamasını engellemeye çalışmanın sanatıdır,” diye itirafta bulundu. Statik bir mutluluk aramak yerine Rolón; mutluluğun, her ne kadar ele avuca sığmaz olsa da, anilik içinde gerçekleşen ebedi bir an olduğunu varsayarak, kişinin kendi arzusuyla yüzleşme cesaretine dayanan aktif bir duruş öneriyor. “Mutluluk; ne olduğunuzun, ne olmak istediğinizin, geçmişinize dair sizi torunlayan şeylerin ve gelecekte korktuğunuz şeylerin bir arada var olduğu o ebediyet anıdır,” diye sözlerini tamamladı.