Mekke İttifakı, tam olarak faal bir askeri ittifak olmaktan hâlâ birkaç adım uzakta olsa da, iki aydan kısa bir süre içinde siyasi bir deklarasyondan pratik işbirliğine doğru bir hareket kaydetti.
5 Ekim'de Riyad'da toplanan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, “kolektif savunma taahhütlerinin pratik olarak uygulanmasına derhal geçilmesi” kararını aldı.
Ancak kararın icra edilebilir kısmı, yarattığı bazı manşetlerden daha dar kapsamlıdır. Üç ülke, “onaylanan düzenlemeler ve Tarafların ulusal mevzuatı doğrultusunda, üzerinde mutabakata varılan askeri güç ve kabiliyetlerin sağlanması ve Krallık içinde hızlı konuşlandırılmalarının güvence altına alınması için gerekli önlemleri alma” konusunda uzlaştı.
Suudi Arabistan'ın ittifakı işler hale getirme konusundaki aciliyeti anlaşılırdır. Eylül ayı boyunca ve Ekim ayı başlarına kadar, yaygın olarak Husiler şeklinde bilinen Yemen'deki Ensarullah grubu, Suudi Arabistan'ın güneyindeki şehirlerine ve enerji tesislerine füze ve insansız hava araçları fırlatmış; Riyad yönetimi bu saldırıların kutsal şehirleri de hedef aldığını belirtmiştir. Bu tür saldırılardan biri, Medine'de Mescid-i Nebevi'ye elektrik sağlayan bir güç istasyonunu vurdu.
Şu ana kadarki ilerlemeler arasında siyasi taahhüt, kurumsal bir liderin atanması ve Riyad sekreteryasının kurulması yer almaktadır; ancak Pakistan veya Türkiye güçlerinin Yemen içinde çatışmalara katılmasına dair henüz kamuya açık bir yetkilendirme bulunmamaktadır ve Türkiye şu ana kadar yalnızca savunma ve teknik destek sağlamaktadır.
Aynı zamanda, Aden merkezli Başkanlık Liderlik Konseyi, Kızıldeniz kıyısı boyunca Ensarullah'ın kazançlarını tersine çevirmek için karşı taarruz duyurdu. Hükümet güçleri, koalisyonun hava desteğiyle Mocha'yı ve Bab el-Mendeb yakınlarındaki mevzileri geri aldıklarını iddia etti, ancak bu iddialar tartışmalı olmaya devam etmektedir.
Riyad toplantısı ve Yemen'deki gelişmeler ard arda gelen bir gün içinde gerçekleşti ve operasyonel planın aynı parçası oldukları açıkça kanıtlanamasa da siyasi olarak birbirine bağlıdır. Önemli bir husus olarak, komitenin açıklamasında Mocha'dan, Bab el-Mendeb'den veya Yemen içindeki operasyonlardan bahsedilmedi ve Husiler ismen anılmadı.
İttifak, 7 Ağustos'taki kuruluşundan bu yana buna rağmen hatırı sayılır bir mesafe kat etti. İlk zirveyi, Ağustos ayının sonunda İstanbul'da gerçekleştirilen Stratejik ve Siyasi Komite toplantısı takip etti.
25 Eylül'de üç ülkenin askeri komutanları Riyad'da bir araya gelerek ortak komutanlıktan bahsetmeseler de istihbarat paylaşımı, askeri koordinasyon ve kabiliyet entegrasyonunu sürdürme konusunda uzlaştı. Toplantı kulislerinde, Pakistan Savunma Kuvvetleri Komutanı ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Asim Munir ile Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman da Krallık'a yönelik saldırılara karşı "ortak çabaların" sürdürülmesini ele aldı.
5 Ekim toplantısı, emekli Korgeneral Numan Mahmud'un ittifakın ilk genel sekreteri olarak onaylanması, Riyad merkezli sekreteryanın onun yönetimine verilmesi ve halihazırda “mutabık kalınan” askeri güç ile kabiliyetlerin hızlı konuşlandırılmasına yetki verilmesiyle bir sonraki kurumsal adımları attı.
Şu ana kadarki ilerleme; siyasi bir taahhüt, kurumsal bir lider ve sekreterya, iki komite toplantısı, askeri komutanların bir araya gelmesi ve uygulamaya başlama kararını içermektedir.
Eksik olan unsurlar ise daimi olarak tahsis edilmiş bir güç, ortak bir komutan, kamuoyuna ilan edilmiş angajman kuralları ve yayımlanmış bir askeri doktrindir. Ayrıca Pakistan veya Türkiye güçlerinin Yemen içindeki muharip operasyonlara katılmasına yönelik kamuoyuna açıklanmış bir yetkilendirme de bulunmamaktadır.
Aslına bakılırsa, Türk yetkililer Çarşamba günü Reuters'a yaptığı açıklamada Ankara'nın yalnızca savunma amaçlı ve teknik destek gönderdiğini belirtmiştir.