İktidar odağından yoğun ve kasvetli bir hava yayılıyor. Başkanın etrafında, nefretin baskın bir duygu gibi göründüğü zehirli bir atmosfer solunuyor. Bunun pratik etkileri var: İktidar yanlısı galaktik yapıda, muhalifleri "işaretleme" ve kamusal söylemi gözetim altında tutma yönünde örtük bir çağrı geçerlilik kazanıyor. Bir tür ihbarcılık teşvik ediliyor; kişilerin söylediği veya söylemediği şeyler nedeniyle hedef gösterilmesi ödüllendiriliyor. Devlet başkanından bir "beğeni" ya da onay almanın yolu bir teklif veya fikirden değil, X platformunda bir öneri sunmaktan veya kesin bir "düşmana" yöneltilen bir hakaret ya da yanıtla kendini fark ettirmekten geçiyor. Lider bu oyundan zevk alıyor: Bir "suçlu"yu teşhis edeni, bir "düşmanı" "maskesini düşüreni" kutluyor. Sosyal ağlarda linci yürütme ve devlet düzeyinde zorbalık pratik etme işini bizzat üstleniyor; bu ritüel, sınırsız hakaret, acımasız alay ve kaba lakapları içeren bir aşağılama törenidir. Bu yeni olmayan, ancak aşırı dereceye varmış görünen bir mantık.
Ve alt kademelerde, bir arada yaşamayı etkileyen bir huzursuzluk ve şaşkınlık karışımı yaratıyor. "Sayın Başkan, sizi övdüğüm için bana bakın neler söylediler..." "Filancanın yazdıklarını gördünüz mü?" "Bunu takdir edebilirlerdi ama etmediler..." Aslında ona yaklaştırdıkları şeyler; kesitler, röportaj parçaları, izole açıklamalar, çarpıtılmış yorumlar veya doğrudan dedikodulardan ibaret. Genel olarak, sosyal ağların mantığıyla "işlenmiş" materyaller bunlar. Hükümet kaynaklarına göre Başkan, Tevrat metinleri veya belirli iktisat teorisi yazarlarının metinleri hariç, gazete okumuyor veya kendi başına tam içerikleri değerlendirmiyor: Enformasyon alanında tükettiği tek şey, bolca zaman ayırdığı sonsuz kaydırma (scrolling) yoluyla önünden geçen paylaşımlar. Son günlerde öğrendiğimize göre, gazetecilerle yapılan özel diyalogların kendisine rapor edilmesini de teşvik ediyor. Başkanın daha önce hiç var olmamış bir hakaretin hedefi olarak birkaç kez kamuoyu önünde atıfta bulunduğu bir ekonomist, "Hoşuma gitmeyen bir cümleyi ihbar ettim" şeklinde itirafta bulundu.
Bu durum, otosansürü, hatta resmi olmayan ve gizli bir sohbette söylenenlere bile dikkat etmeyi teşvik ediyor. Herkes "ihbar edilebilir"; bu, siyasi uygulamalara dahil edilmiş polisvari bir fiildir. Sonuç olarak, herhangi bir eleştirel ifade veya yorumun, hatta bağlamından koparılmış bir kelimenin bile başkanlık saldırısının motifi haline gelebileceği boğucu bir iklim teşvik ediliyor: Öfkeli bile olsa bir karşılığın değil, kaba ve ölçüsüz bir sıfatın, doğrudan bir saldırının ve kamuoyu önünde küçük düşürmenin hedefi olunuyor. Bu mekanizma, farklı toplumsal katmanlarda yeraltı kanallarından akan bir rahatsızlık ve hoşnutsuzluk dozları aşıliyor. Hedef gösterme ödüllendirildiğinde ve hakaret kanıksandığında, algılanamayan bir zehir türü bir arada yaşamanın temel sütunlarını kemirmeye başlıyor.
Birçok kesimde; başkanlık saldırısı karşısında kimlerin sessiz kaldığı, kimlerin kutladığı veya haklı çıkardığı, kimlerin bu tepkileri besleyip körüklediği, kimlerin sessizliğin konforunu seçtiği ve kimlerin saldırının kurbanlarıyla kamuoyu önünde dayanışma kurma riskini göze aldığı şüpheyle izleniyor. Sonuç olarak, eleştirinin, nüansın veya basit bir farklılığın tehlike barındırabileceği ve kamusal onuru korumanın ek bir cesaret payı gerektirdiği otoriter bileşenli rejimlere özgü bir durum yaşanmaya başlıyor. Kurbanların kendileri de genellikle ne yapacaklarını bilemez halde kalıyor: Saldırı karşısında nasıl tepki verilmeli?