SAN PAULO.– Lula 4 Ekim seçimlerini kaybetti. Yenilen PT (İşçi Partisi) değil, bizzat Lula oldu. Sandıktan çıkan mesaj net ve itiraz edilemezdi: Lula, “evine dön”. Bitti. Yeter artık. Hükümeti onay almadı. Önerileri ikna edici değil. Halkın bugün ne istediğini ne anlıyor ne de sunabiliyor. Dördüncü kez başkan mı? Hayır, teşekkürler, iyi emeklilikler. Yeniden seçilmek Lula için Lula'ya verilecek bir ceza olur.
Kontrolden çıkmış kamu harcamaları. Patlamaya hazır bir mali kriz. Tırmanışa geçen bir enflasyon. Yatırımları frenleyen, şirketleri ve aileleri iflasa sürükleyen fahiş faiz oranları. Ülkenin dörtte biri suç örgütlerinin kontrolünde. Ve şimdi, yeni bir muhalif ve intikamcı Kongre ile birlikte, yeniden seçilen bir Lula'nın kaderi, zayıflamış bir başkan, olası bir azil (impeachment) sürecinin hedefi olacak bir “topal ördek” (lame duck) olmaktır. Yeniden seçilen bir Lula, onun en büyük kabusu olacaktır.
Brezilya'nın Bolsonaro'yu seçtiği düşünülmemelidir: Brezilyalılar artık Lula'yı istemediklerini seçtiler. Lula ile özdeşleşen siyasetçiler kaybetti. PT, tarihi kalelerinde bile önemsiz sonuçlar elde etti. Nüfusu büyük ölçüde sosyal yardımlara bağımlı olan yalnızca üç eyalette valilikleri yeniden kazabildiler. Lula'nın partisel mirası; genç seçmenler arasında daha fazla yankı uyandıran teklifler sunmayı başaran Sosyalizm ve Özgürlük Partisi (PSOL) karşısında ve siyaset oyununu oynamaya daha esnek ve kabiliyetli fizyolojik bir makine inşa eden Brezilya Sosyalist Partisi (PSB) karşısında sol içinde bile zayıflamış bir PT'dir.
O halde Lula olmadan, kim? Flavio Bolsonaro bir öneri değil: Değişim için geçerli olan seçenek. Yolsuzluk, nüfuz ticareti ve suçlularla bağlantı suçlamalarıyla lekelenmiş olsa bile, Flavio bir reddedişi temsil ediyor. Yolsuzluğa ve yetki aşımına reddiye; büyük ve felç edici Devlete reddiye; kurumların siyasi kullanımında ve Yüksek Federal Mahkeme (STF) üyelerinin yetki aşımında ifşa olan parazit elitlerin kamusal mekanizmayı kontrol etmesine reddiye. STF, kampanyanın son düzlüğünde kamuoyunu esir aldı ve nihai sonuç mümkün olan en kötü senaryo oldu: çeşitli yargıçların düşük ahlaki seviyesi karşısında toplumsal cesaretsizlik ve seçim amaçlı hukuki kaynakların dizginsiz bir şekilde gasp edilmesi. Yargı Erkinin iflası, nihayetinde Lula'nın bir diğer mirasıdır.
Lula'nın 25 Ekim için şansları var. Hatırı sayılır bir oy tabanından hareket ediyor. Militanları savaşçı. Yoldaşları siyasi ve çoğu durumda mali hayatta kalma mücadelesi veriyor. Bununla birlikte, top Flavio'nun sahasında: başlangıçta iki milyon oyluk bir avantaj; güneyde, güneydoğuda ve merkez-batıda halihazırda seçilmiş güçlü valilerin desteği. Seçmenleri tanım gereği Lula'yı reddeden mağlup adayların çoğunun desteği. Şu anda, ikinci turda bir Lula geri dönüşünden ziyade yeni bir mavi çığlık (sağ dalga) daha muhtemel: Bu, yaşlı sendikacı için bu mavi ekimin ikinci seçim humlaşması olabilir.
Olumlu açıdan bakıldığında, seçim sistemi geride kalıyor. Seçmen için karmaşık bir seçim; çalkantılı ve Yargı Erkinin müdahaleleriyle dolu bir kampanya. Yaklaşık 160 milyon seçmenin her biri altı aday seçmek zorunda kaldı: yaklaşık bir milyar oy bekleniyordu. Katılmama oranı %20'lik olağan seviyelerinde kaldı; boş ve geçersiz oylar önemli bir oran oluşturdu.