Birleşmiş Milletler'in sağlık ajansının üst düzey bir yetkilisi, veba endişelerinin ortasında Sibirya'daki bir laboratuvar çalışanının nasıl öldüğünü bilmediğini belirterek Rusya'yı daha fazla bilgi sağlamaya çağırdı.
Rus medyasında Darya Şipilova olarak tanımlanan 28 yaşındaki kadının ölümü hakkında, pnömonik veba (akciğer vebası) nedeniyle ölmüş olabileceği ve ölümünün Uzak Doğu ve Sibirya İrkutsk Veba Karşıtı Araştırma Enstitüsü'nde birlikte çalıştığı patojenlerle bağlantılı olabileceği yönündeki spekülasyonların ortasında soru işaretleri ve endişeler bulunuyor.
Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) salgın ve pandemik yönetim direktörü Maria Van Kerkhove, ajansın kadının 2 Ekim'deki ölümünün kesin nedenini bilmediğini belirterek, "işte bu yüzden daha fazla bilgiye ihtiyacımız var" dedi.
Van Kerkhove, Cenevre'deki bir basın toplantısında, "Nasıl enfekte olduğunu anlamıyoruz" diye konuştu.
DSÖ ayrıca, güneydoğu Sibirya'daki İrkutsk laboratuvarıyla bağlantılı olduğu öne sürülen ve "nedeni belirlenemeyen" ikinci bir zatürre vakasına ilişkin doğrulanmamış medya raporları hakkında da daha fazla bilgi arıyor.
DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, ajansın haberlerin doğruluğunu teyit edemediğini, ancak Rusya'daki ilgili yetkililerden açıklama talep ettiğini söyledi.
Rusya'nın resmi kamu sağlığı ve tüketici haklarını koruma kurumu Rospotrebnadzor, sert bir dille kaleme aldığı açıklamasında ilk vakayı pnömonik veba ile ilişkilendirmezken, yalnızca "kapsamlı" testlerin laboratuvar çalışanının hastalığının çalıştığı patojenlerden herhangi biri kaynaklı olduğuna dair bir kanıt bulamadığını belirtti.
Rus bir laboratuvar çalışanım pnömonik vebadan mı öldü? Bildiklerimiz — ve bilmediklerimiz
Rusya, kadının bir zatürre — "tipik" akut solunum yolu viral enfeksiyonu — nedeniyle öldüğünü ve sağlık yetkililerinin son zamanlarda hiçbir veba vakasına rastlamadığını bildirmişti. DSÖ ise zatürrenin yaygın olduğunu kabul ederek, bu ölümden bu yana takip edilen yaklaşık 200 kişi arasında COVID-19 ve rinovirüs vakalarının da bulunduğunu kaydetti.
Pnömonik veba, kişiden kişiye bulaşabilen, daha az yaygın ancak şiddetli bir veba türüdür.
Veba, küçük memeliler tarafından taşınan ve genellikle bunlarla beslenen pireler yoluyla yayılan Yersinia pestis veya Y. pestis olarak bilinen bir bakteri
tarafından neden olunan bulaşıcı bir hastalıktır. Antibiyotiklerle tedavi edilebilir, ancak tedavi edilmezse ölümcül olabilir.
Veba, hastalığın bilinen ilk tarih öncesi insan salgınının yeri olduğu yakın zamanda doğrulanan Sibirya'da endemiktir.
Rusya'daki şüpheli veba ölümüne dair bildiklerimiz
Moskova daha önce DSÖ'ye İrkutsk bölgesinde hiçbir veba vakasının kaydedilmediğini bildirmişti.
DSÖ, Rus sağlık yetkililerinin, ölen kadının temaslılarının tespiti, tıbbi gözetim ve laboratuvar testleri dahil olmak üzere kapsamlı bir önleyici tedbir yelpazesi uyguladığını bildirdi.
DSÖ tarafından Associated Press'e iletilen Rusya'nın bilgi notunda, testlerin "temaslıların hiçbirinde tehlikeli bulaşıcı hastalık patojenlerinin varlığını" göstermediği ifade edildi.
Kuruluş, şiddetli zatürrenin nedenini, halk sağlığı önlemlerini tetikleyen patojeni ve ikinci vakaya ilişkin medya raporlarını netleştirmek için daha fazla bilgi talep ettiğini açıkladı.
Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov tüm soruları raporlarında şüpheli vebadan bahsetmeyen Rospotrebnadzor'a yönlendirdi.
Kurum salı günü yaptığı son açıklamada, "İrkutsk bölgesindeki sıhhi ve epidemiyolojik durumun... sakin olduğunu" belirtti.
Yetkililerin "bir dizi profilaktik önlem ve temaslıların tıbbi gözlemini" tamamlamakta olduğunu belirten kurum, şu ana kadar iki COVID-19 ve iki rinovirüs vakası bulduklarını ekledi.