Arjantin Ulusal Yüksek Adalet Divanı, Aguas Bonaerenses S.A. (ABSA) şirketini, yüksek arsenik konsantrasyonlarından olumsuz etkilenen Bragado şehrindeki şebeke suyunun kalitesini ve içilebilirliğini garanti etmek için en fazla altı ay içinde gerekli çalışmaları yapmaya mecbur bırakan bir mahkeme kararını kesinleştirdi. Yüksek mahkeme, bunun eyalet özerkliğine bir müdahale olduğunu iddia eden şirketin başvurusunu reddetti.
Söz konusu dava, 2013 yılında bölgedeki sudaki arsenik seviyesinden endişe duyan bir grup mahalle sakini tarafından başlatıldı. Buenos Aires Üniversitesi (UBA) Biyokimya ve Eczacılık Fakültesi'nin teknik testleri ve raporları, Bragado su kaynaklarında izin verilen sınırları aşan 0,07 mg/l'ye varan arsenik seviyelerini doğruladı.
Bu nedenle bölge sakinleri; eyaleti, su kalitesini Dünya Sağlık Örgütü, Arjantin Gıda Kodu ve diğer uluslararası kuruluşlar tarafından belirlenen kılavuz değerlere uygun olarak iyileştirmek için gerekli çalışmaları yapmaya zorlamak amacıyla bir amparo (anayasal hakların korunması) davası açtı.
Ayrıca, ABSA'nın Bragado nüfusuna su sağlamak için yararlandığı akiferden sorumlu olan Buenos Aires Eyaleti'ni dava ettiler. Halkın bu arsenik değerleriyle su tüketmesine izin veren bir istisna tanıyan iki kararın (Politika, Düzenleme ve Balıkçılık Sekreterliği ile Tarım, Hayvancılık ve Balıkçılık Sekreterliği'nin 34/2012 ve 50/2012 sayılı kararları) anayasaya aykırılığının ilan edilmesini talep ettiler.
2021 yılında Mercedes 1 Nolu Gençlik Garanti Mahkemesi, Aguas Bonaerenses S.A. şirketine, yüz seksen (180) gün içinde Bragado'daki evsel kullanım şebeke suyunun kalitesini ve içilebilirliğini garanti edecek gerekli çalışmaları başlatma emri verdi. Ayrıca azami değerlerin insan tüketimine yönelik suyun mikrobiyolojik ve fizikokimyasal bileşimini, özellikle de arsenik içeriğini aşmaması gerektiğini hükmetti.
Geçerli mevzuata göre arsenik eşiği 0,01 mg/l'yi, nitratlar, florür ve çözünmüş katılar ise belirlenen sınırları aşamazdı. Mahkeme, Bragado belediyesi nüfusu için suyun sağlığını garanti altına alacak bir proje üzerinde çalışılması konusunda ısrarda bulundu.
Şirket karara itiraz etti, San Martin İdari Anlaşmazlıklar Temyiz Mahkemesi ise bu başvuruyu reddederek ABSA'nın suyun kalite ve içilebilirliğini artıracak çalışmaları başlatmasına yönelik emri onayladı. Bu karar, arsenik seviyesinin 0,01 mg/l'den yüksek olamayacağı prensibine dayandırıldı.
Bu karara karşı ABSA, eyalet Yüksek Mahkemesi tarafından reddedilen ve kararı tüm hükümleriyle onaylayan olağanüstü bir kanun yolu başvurusunda bulundu.
Ancak eyalet şirketi, kararın düzenleyici eyalet özerkliğini ihlal ettiğini ve kendilerinden kanunun talep etmediği bir su kalitesi parametresinin istendiğini öne sürerek Ulusal Yüksek Mahkeme'nin incelemesini talep etti.
Yargıçlar Horacio Rosatti, Carlos Rosenkrantz ve Ricardo Lorenzetti başvuruyu kabul edilemez bularak kararı kesinleştirdiler.