Suudi Arabistan'ın Türkiye ve Pakistan ile imzaladığı savunma anlaşmasının son versiyonu olan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, ülkenin Yemen'deki Husi milisleriyle tırmanan çatışması ortamında şekilleniyor.
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından 7 Ağustos 2026'da imzalanan üçlü savunma taahhüdüne göre, dahil olan devletlerden herhangi birine düzenlenecek silahlı bir saldırı hepsine yapılmış sayılacak.
Bununla birlikte, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik devam eden saldırılarına ve Suudi Arabistan'ın Yemen'deki Husi militanlarına yönelik saldırılarına rağmen, komuta ve operasyonel yapıların hâlâ geliştirilmekte olduğu gerekçesiyle anlaşma imzalandıktan sonra ne Pakistan ne de Türkiye Suudi Arabistan'ın muharebe operasyonlarına katılmıştı.
Ancak pazartesi gününden bu yana, Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye'nin savunma ve dışişleri bakanları ile üst düzey askeri şeflerinin Suudi başkenti Riyad'da yaptığı acil toplantının ardından durum değişti. Ortak bir bildiride, Türkiye ve Pakistan kolektif savunma taahhütlerini derhal pratik terimlerle uygulamaya koymaya karar verdi. Bu, askeri güç ve kabiliyetlerin sağlanması ve bunların Suudi Arabistan'da hızlı bir şekilde konuşlandırılmasının garanti edilmesi anlamına geliyor. İttifakın ilk genel sekreteri olarak emekli bir Pakistanlı korgeneral olan Nauman Mahmood'un atandığı da duyuruldu. Mahmood, üç yıllık bir süre için görev yapacak.
Londra merkezli Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü'nde Orta Doğu güvenliği üzerine kıdemli bir araştırma görevlisi olan Burcu Özçelik, DW'ye verdiği demeçte, "Ankara ve İslamabad şüphesiz Suudi krallığının Husi tehdidi karşısındaki duruşunu güçlendirmeye çalışacak ve Mekke anlaşmasının ilk gerçek sınavını geçebileceğini ve oyun değiştirici bir ittifak olarak ortaya çıkabileceğini gösterecektir" dedi.
Özçelik, "Ancak, Mekke paktının operasyonel olarak ne anlama geldiği, konuşlandırılan belirli kabiliyetler ve görevlerinin kapsamı dahil olmak üzere henüz kamuoyuna açıklanmadı" diyerek bunun "sayısız hassasiyetin ortasındaki böyle bir askeri operasyon için alışılmadık bir durum olmadığını" sözlerine ekledi.
2026 Küresel Ateş Gücü askeri güç sıralamasına göre, Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye'nin toplamda yaklaşık 1,4 milyon aktif personeli, 3.400 civarında askeri uçağı, 6.000 tankı ve 340'tan fazla deniz unsuru bulunuyor.
Çarşamba günü Suudi Arabistan, Riyad'ın kuzeyinde bir balistik füzeyi daha havada imha etti. Hafta başlarında Suudi Arabistan destekli Yemen hükümet güçleri, stratejik Bab el-Mandeb Boğazı ve Mokha kenti çevresindeki Kızıldeniz kıyısı boyunca toprakları geri almak için büyük çaplı bir taarruz başlatmıştı. Suudi Arabistan bu taarruzu desteklemek için hava saldırıları düzenledi.
Olası bir Türk askeri konuşlandırmasının kapsamı belirsizliğini koruyor. Türkiye bir NATO üyesidir; bu da Türkiye'nin herhangi bir askeri müdahalesinin tüm askeri ittifak için daha geniş yansımalar doğurabileceği anlamına gelmektedir.
Türk Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, pazartesi günü Riyad'da yaptığı toplantının ardından masada sadece askeri seçeneklerin olmadığını belirtti. Fidan, "Sorunun barışçıl bir şekilde ve diyalog yoluyla çözülmesi için neler yapılabileceğini de ele aldık" dedi.
Türkiye'nin Mekke savunma anlaşmasına müdahil olması ülkedeki muhalefet partileri tarafından eleştirildi. Türkiye anayasasına göre uluslararası anlaşmalar genellikle Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin onayını gerektirir, ancak buna henüz izin verilmemiştir.
İstanbul Milletvekili Namık Tan, "Sözde Mekke ortak savunma anlaşması, Türkiye parlamentonun onayına sunulmadan nasıl geçerli olabilir ve uygulanabilir?" diyerek duruma tepki gösterdi.