LA PLATAF.− Yargı, Casa Rosada’ya (Arjantin Hükümet Sarayı) beş günlük süre tanıyarak Buenos Aires eyaletindeki kaç hektar toprağın yabancıların elinde olduğunu ve bunların nerede bulunduğunu bildirmesini şart koştu. Yargı ayrıca, eyaletteki yabancılar tarafından yapılan arazi alımlarına ilişkin tüm veri ve ilgili kamu raporlarının muhafaza edilmesi yükümlülüğünü de getirdi.
La Plata 4 No'lu İdare Mahkemesi, Buenos Aires Eyaleti Ombudsmanlığı tarafından sunulan bir ihtiyati tedbir talebini kabul etti.
Söz konusu girişim, Javier Milei'nin başkanlık görevini devralmasının hemen ardından imzaladığı DNU 70/2023 kararnamesiyle yürürlükten kaldırılan, ancak 2011'de yasalaşan Toprak Kanunu'nun yürürlükte olduğu dönemdeki Buenos Aires kırsal arazilerine ilişkin bilgileri elde etmek ve tüm belgeleri korumak amacını taşıyor. Geçtiğimiz salı günü Yüksek Mahkeme, Toprak Kanunu'nu yürürlükten kaldıran bu kararnamenin ilgili maddesini yürürlükte bıraktı.
Guido Lorenzino liderliğindeki Ombudsmanlık, bu yasanın yürürlükten kalkmasıyla birlikte kontrol mekanizmalarının, mülkiyet haritasının ve yabancı uyruklulara arazi satışındaki kısıtlamaların ortadan kaldırıldığını; bunun da Campana ve Zárate gibi yabancı mülkiyet yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerde toprak bilincini ve çevre korumayı tehlikeye attığını belirtmişti.
Bu başvuru karşısında La Plata 4 No'lu İdare Mahkemesi, Ulusal Adalet Bakanlığına veri tabanlarının hangi tarihe kadar güncellendiğini netleştirmesi ve son 15 yılda derlenen tüm sicil kayıtlarının eksiksiz bir şekilde muhafaza edilmesini güvence altına alması için beş günlük süre tanıdı.
Lorenzino, "Esnekliklerin veya denetim eksikliğinin, Buenos Aires halkını doğal kaynaklarının ve kırsal toprağının egemenliği konusunda kör etmesine izin veemeyiz" diyerek, "Toprağımız hakkındaki kamu bilgilerini korumanın, çevresel sürdürülebilirliği ve gelecek nesillerin haklarını garanti altına almak için hayati önem taşıdığını" sözlerine ekledi.
Mahkeme kararında, bu bilgilerin kaybolmasının veya tahrif edilmesinin Eyalet'in planlaması ve sürdürülebilir kalkınması için geri dönüşü olmayan zararlara yol açacağı değerlendirildi. Yargıç Güendalina Sessarego ihtiyati tedbir talebini onayladı. Ulusal hükümetin ihtiyati talebe uyması durumunda Ombudsmanlık, beş gün içinde bu bölgedeki yabancı arazi kayıtlarına güncel bir şekilde erişebilecek.
2011 yılında onaylanan 26.737 sayılı Kırsal Topraklar Kanunu; ulusal, eyalet ve belediye düzeyinde kırsal toprakların yabancı mülkiyeti için %15'lik bir sınır belirliyordu. Yasa ayrıca milliyet ve mülk sahibi bazında da sınırlamalar getiriyordu.
2023 yılının Aralık ayında Javier Milei'nin DNU 70/2023 sayılı kararnamesi, 154. maddesi aracılığıyla yasayı yürürlükten kaldırdı. Neredeyse üç yıldır yargı kararıyla askıda kalan bu yürürlükten kaldırma işleminin ardından Ombudsmanlık ihtiyati tedbir başvurusunda bulundu.
Geçtiğimiz hafta salı günü Yüksek Mahkeme, yürürlükten kaldırma kararını durdurmuş olan La Plata Federal Temyiz Mahkemesi'nin kararını bozdu. Mahkemenin gerekçesi usule hakimdi: Davayı açan La Plata Malvina Adaları Eski Muharipleri Merkezi'nin (CECIM) yeterli hukuki ehliyete sahip olmadığına hükmetti. Yüksek Mahkeme, 154. maddenin anayasaya uygunluğu hakkında bir karar vermedi, ancak pratik anlamda aldığı bu kararla Milei'nin bir kararnamesi yoluyla yasanın yürürlükten kaldırılmasını onaylamış oldu.