Analistler; silahsızlandırma, İsrail'in çekilmesi ve Filistin devlet statüsü konusundaki anlaşmazlıkların, ilerleme kaydedilmesini engelleyen faktörler arasında yer aldığını belirtiyor.
Bu ses kaydı bir yapay zeka aracı tarafından üretilmiştir.
7 Ekim 2023'te güney İsrail'e düzenlenen ve Gazze savaşını tetikleyen saldırıların üzerinden üç yıl geçmesine rağmen, bölgenin güvenlik manzarası değişmiş olsa da kalıcı barışa giden yol hâlâ belirsizliğini koruyor.
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'ın 20 maddelik barış planı kapsamında Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes, büyük çaplı çatışmalara son verdi.
İlk aşama, yaklaşık 2.000 Filistinli mahkûm ve tutuklu karşılığında İsrailli rehinelerin serbest bırakılmasını sağladı.
Plan ayrıca Hamas ve diğer silahlı grupların silahsızlandırılmasını, İsrail güçlerinin Gazze'den aşamalı olarak çekilmesini ve bölge için yeni yönetim düzenlemelerini öngörüyordu.
Ancak bir yıl geçmesine rağmen bu adımların birçoğu tamamlanmamış durumda.
S. Rajaratnam Uluslararası Çalışmalar Okulu'nda (RSIS) kıdemli konuk araştırmacı olan James Dorsey, "Barış planı masadaki tek seçenek. Ancak bunu söylemekle birlikte plan dondurulmuş durumda. Hiçbir şey olmuyor" dedi.
CNA'nın Asia Now programına çarşamba günü (7 Ekim) konuk olan Dorsey, "Sanırım fiilen hem İsrail'in hem de Hamas'ın mevcut statükodan memnun olmadığı bir durumla karşı karşıyayız" ifadelerini kullandı.
Dorsey, Hamas'ın silahlı kalmaya devam ettiğini, Gazze'nin bazı kısımları üzerinde kontrolünü sürdürdüğünü ve "çeşitli ağlar" ile insani yardım dağıtımındaki rolü aracılığıyla nüfuz kullanmaya devam ettiğini belirtti.
Militan grup, Gazze'nin resmi sivil yönetiminden çekildiğini açıkladı.
Öte yandan, Hamas ile Gazze'de yönetim rolünü devralmaya hazır olduğunu belirten Batı Şeria merkezli Filistin Yönetimi arasındaki bölünmüşlük de devam ediyor.
İsrail ise bu arada Şerit'in büyük bir kısmı üzerinde kontrolü elinde tutuyor ve askeri saldırılar düzenleme kapasitesini koruyor.
Son düzenlenen saldırılar arasında geçen cumartesi günü Hamas'ın Gazze'deki en üst düzey liderine yönelik suikast girişimi ile salı günü en az iki Filistinlinin ölümüne yol açan saldırılar yer alıyor.
Çözüme kavuşturulamayan bir diğer mesele ise Hamas'ın silahsızlandırılmasının pratikte nasıl işleyeceği sorusu.
UCLA Hukuk Fakültesi'nden siyaset bilimci ve öğretim görevlisi Benjamin Radd, "Bu teklifle ilerlemek, etkili bir şekilde... Hamas'ın herhangi bir varlık veya organize grup olarak var olmaktan vazgeçmesini gerektirecektir. Buna ne kadar istekli oldukları henüz bilinmiyor" dedi.
Radd, Hamas'ın siyasi geleceğinin de belirsizliğini koruduğunu ekledi.
"Hamas silahsızlanırsa hâlâ siyasi bir güç olarak kalabilir mi? Siyasi güç olarak kalırlarsa seçimlere girebilirler mi?" diye sordu.
"Üyeleri gelecekte bir tür parlamentoda yer alabilir mi? Tüm bunlar çözülmemiş meseleler olarak duruyor."
Radd ayrıca İsrail tarafındaki temel bir soruya dikkat çekti: Hamas talepleri yerine getirse bile İsrail, bir Filistin devletinin veya özerk bir Filistin oluşumunun kurulmasını kabul eder mi?
"Bu, her iki tarafın da geri adım atmaya nisanlı görünmediği etkili bir kırmızı çizgi gibi duruyor" dedi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, kendisi iktidarda olduğu sürece hiçbir Filistin devletinin olmayacağını ifade etti.
Radd, Netanyahu'nun bu tutumunun İsrail'in iç siyaseti bağlamında da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
"Bu şu anda Netanyahu için bir seçim kazanma hayatta kalma stratejisidir" dedi.
İsrailliler 27 Ekim'de sandık başına gidecek ve Netanyahu yeniden seçilmek için kıyasıya bir yarışın içinde.
"İnanıyorum ki bu pozisyonları alıyor ve görüşlerini sırf siyasi tabanının doğru kesimini, yani ... yönündeki kesimi kazanmak amacıyla ortaya koyuyor"