Orta Doğu'da kaçınılmaz bir gerçek (bahsi geçen yıl 1969'dur), İsrail devletini kurdukları yerde iki buçuk milyon İsraillinin (not: bugün İsrail devletinin nüfusu 10 milyondan fazladır) varlığıdır; bu devlet, iki on yıldır (not: kesin olarak 1948'den beri) siyasi, askeri ve ekonomik gücünü kanıtlamıştır. Bir diğer gerçek ise İsrail'in daha yoğun nüfuslu ve muhtemelen daha güçlü Arap devletleriyle çevrili olduğu, dolayısıyla onlarla anlaşmaya varana kadar kuşatılmış bir kamp gibi yaşamak zorunda kalacağıdır.
Üçüncü bir gerçek, vatandan yoksun bir milyon Filistinli mültecinin ve şu anda Yahudi askeri işgali altında yaşayan bir milyon Arabın varlığıdır. Dördüncü bir gerçek ise mevcut durumun bölge sakinlerinin güvenliğini uzun vadede garanti edememesidir. Aksine, her an bir önceki savaştan daha yıkıcı yeni bir savaş patlak verebilir (not: nitekim öyle de olmuştur). Son endişe verici gerçek ise, şimdiye kadar çatışmanın sınırlandırılması mümkün olmuşken, gelecekte Amerika ve Rusya'nın da bu çatışmaya müdahil olabileceğidir.
«TO VIMA», 12.1.1969, «TO VIMA» & «TA NEA» Tarihi Arşivi
Orta Doğu'daki sevindirici bir olgu, her iki rakip kampta da ılımlı ve akılcı unsurların bulunmasıdır. Görüşleri çok fazla farklılık göstermemektedir ve bu nedenle herhangi bir tarafın haysiyeti zedelenmeden uzlaşma oldukça kolay olabilirdi. Ancak bunun gerçekleşmesi için elbette tavizler gereklidir.
Bir Araba'nın zekice belirttiği gibi: "Araplar yenilginin bedelini, Yahudiler ise bir arada yaşamanın bedeli ödemek zorunda kalacaklar."
İsrail tarafında, özellikle de yetkili çevrelerde, birlikte yaşama uğruna bir bedel ödemeye değer olduğu ancak bunun aşırı olmaması gerektiği son derece net bir şekilde anlaşılmaktadır. Elbette ki Yahudi halkı gerekirse yeni fedakarlıklar yapmaya, uzun süre savaş ayağında kalmaya ve başka savaşlar yürütmeye hazırdır. Ancak bu hoş ve faydalı bir ihtimal teşkil etmemektedir ve kuşkusuz birçoğu bu ihtimalden kaçınmak isteyecektir. Ben Gurion bile geçtiğimiz günlerde, Araplarla kalıcı bir barış sağlayacaksa İsrail'in 1967 sınırlarını kabul etmeye hazır olacağını belirtmiştir.
Bu durumun devlet ve bireyler üzerine yüklediği ekonomik yükler katlanılabilirdir ancak daha büyük hoşnutsuzluklara yol açmaktadır. 1 milyon Arabın yaşadığı Batı Şeria ve Gazze bölgesinin sonsuza dek yönetilmesi ihtimali hoş değildir ve kabul edilemez. Arap örgütlerinin akınları gelecekte taktiksel bir gerilla savaşına dönüşebilir. Bu engellenebilse bile, Arap doğum oranlarının daha yüksek olması ve Yahudi göçünün o kadar da elverişli olmayan beklentisi, işgal edilen toprakların elinde tutulmaya devam edilmesi durumunda İsrail'i iki milliyetli bir devlete dönüştürecektir.
Ilımlı Araplar da sürekli bir savaş halinin beraberinde getirdiği devasa zararları ve büyük yükleri bilmektedir. Böyle bir durum devletlerinin kalkınmasını ve modernleşmesini engellemekte, iç yaşamlarını zehirlemekte ve geleceklerini tehlikeye atmaktadır. Onlar da