Hindistan Merkez Bankası'nın (RBI) Çarşamba günü politika repo oranını 25 baz puan (bps) artırarak %5,5'e çıkaracağı neredeyse kesin bir beklentiydi. Daha az beklenen ise RBI'nın Para Politikası Komitesi'nin (MPC) politika duruşunu "nötr"den "temkinli sıkılaşmaya" doğru daha kısıtlayıcı bir yöne çekmesi oldu. Bu değişim oldukça önemlidir. Başkan Sanjay Malhota'nın belirttiği üzere, duruşdaki bu değişiklik, yakın vadede faiz indirimlerinin “masadan kalktığı” ve önümüzdeki dönemdeki politika hamlelerinin, gelişen koşullara ve görünüme bağlı olarak yalnızca bir faiz artırımı veya duraklama olabileceği anlamına geliyor.
Emkay Global Financial Services Baş Ekonomisti Madhavi Arora'ya göre, duruşdaki bu değişiklik “daha çok bir ileriye dönük yönlendirme (forward guidance) gibi hissediliyor” ve RBI “piyasaları daha yüksek faizlerin daha uzun süre kalacağı bir ortama açıkça hazırladı.” Bazı ekonomistler 50 baz puan civarında (bir baz puan, bir yüzdelik puanın yüzde biridir) sığ bir faiz artırım döngüsü öngörmüş ve öngörmeye devam ederken, finans piyasaları — MPC'nin Çarşamba günü üç buçuk yıldan uzun bir süredir ilk kez repo oranını artırma kararından bile önce — en az 100 baz puanlık uzunca bir sıkılaştırma döngüsünü halihazırda fiyatlamıştı.
Bu durum, merkez bankasının TÜFE sepetinin diğer kısımlarına yayılan fiyat baskılarının “şimdiye kadar çok az işaret gösterdiğini” söylediği 5 Ağustos'taki MPC'nin beklenmedik derecede güvercin (daha gevşek politikayı destekleyen) açıklama ve diline rağmen gerçekleşti. Enflasyonun genelleşmesi, daha yüksek fiyatların TÜFE sepetinin diğer bölgelerine yayılması anlamına gelmektedir. Bu genelleşmenin keskin bir örneğini zaten gördük: Batı Asya savaşının başlamasının ardından ticari tüp gazın pahalanmasıyla birlikte restoranlar ve kafeler menü fiyatlarını keskin bir şekilde artırdı.
Şunları göz önünde bulundurun: TÜFE sepetinde enflasyonu %4'ten fazla olan kalemlerin sayısı Ocak ayında 65 iken Ağustos ayında 110'a yükseldi. Dahası, 358 kalemin 314'ünün fiyatı Ağustos ayında Temmuz ayına kıyasla daha yüksekti. Şubat ayında bu sayı 236 idi. Önümüzdeki hafta açıklanacak olan Eylül ayı verileri de benzer bir tablo ortaya koyabilir.
MPC en son toplandığında elinde, Mayıs ayındaki %3,93'ten Haziran ayında %4,38'e yükselen Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) enflasyon verileri vardı. Bu arada, Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) enflasyonu da benzer şekilde %9,68'den %9,87'ye yükselmişti. ExplainSpeaking | RBI para politikası incelemesinde herhangi bir şeyi yapmaya veya yapmamaya nasıl karar verir?
O zamandan beri her iki cephedeki enflasyon gelişmelerinde olağanüstü bir sıçrama yaşanmadı; perakende enflasyon Ağustos ayında %4,82'ye yükselirken, toptan eşya fiyatları %9,92 arttı. RBI, orta vadede %2-6'lık bir bant içinde %4'lük bir TÜFE enflasyon oranını hedeflemekle görevlendirilmiştir. Elbette MPC ileriye dönük olmalı ve faiz oranlarına iki ay önceki verilere dayanarak karar veremez; enflasyonun bir yıl sonra ne olabileceğine dair bir öngörüde bulunması gerekir çünkü faiz oranı değişiklikleri ekonomi üzerindeki büyüme ve enflasyonu 9-12 aylık bir gecikmeyle etkiler.
Ancak RBI'nın kendi projeksiyonları, aşağıdaki grafiğin de gösterdiği gibi dramatik bir şekilde hareket etmedi. Başkan Malhotra Çarşamba günkü açıklamasında, manşet enflasyonun önümüzdeki üç çeyrekte ortalama %5,8 civarında seyretmesi beklenirken çekirdek enflasyonun 2026-27'de %4,4 olarak öngörülmesi nedeniyle “politika faizini yeniden kalibre etmenin zorunlu olduğunu” söyledi.
“Başkanın, önümüzdeki üç çeyrekte ortalama enflasyonun %5,8 olacağını ve çekirdek enflasyonun %4,4 olarak öngörüldüğünü vurgulayan açıklamasının politikanın yeniden kalibre edilmesini gerektirdiğini belirtmesi, şahin duruşu pekiştirmektedir.”