7 Ekim, Vladimir Putin’in 74. doğum günü. Bu aynı zamanda, Moskova’daki apartmanının girişinde infaz edilen gazeteci Anna Politkovskaya’nın [1958-2006] öldürülmesinin 20. yıl dönümüne denk geliyor. Katil onu orada bekliyordu; suç ortakları Anna’yı bütün gün takip etmiş ve hareketleri hakkında katili bilgilendirmişti…
Anna Politkovskaya’ya göre, yalanı kabul eden bir toplum, en sonunda şiddeti de kabul eder hale gelir. Çeçenistan’daki savaş sırasında ve sonrasında kaleme aldığı röportajlar, Rus işgal kuvvetlerinin dehşet verici propaganda yalanlarını ve hakların neredeyse hiç bulunmadığı bir ortamda dizginsiz fiziksel şiddete başvurulmasını gözler önüne seriyordu. Ne kadar büyük bir risk aldığının farkındaydı, ancak durumun kabul edilemezliğini de çok iyi biliyordu.
Novaya Gazeta’nın Moskova’daki yazı işleri bürosunda, genel yayın yönetmeni Dmitri Muratov’un son makalesini onaylayıp onaylamayacağını, 2004 yılından itibaren yetkililer tarafından kapatılma korkusuyla yaşayan bir gazete için sınırları fazla zorlayıp zorlamadığını nasıl beklediğini hâlâ hatırlarım. Durum buydu ve yine de her şeyin henüz kaybolmadığı izlenimi hâlâ mevcuttu. Kim yirmi yıl sonra Vladimir Putin’in hâlâ iktidarda olacağını ve milyonlarca insanın ölümüne mal olacak bir savaş yürüteceğini hayal edebilirdi ki?
Anna ile İkinci Çeçen Savaşı’nın (1999-2000) -yani Putin’in başlattığı ilk çatışmanın- sona ermesinin ardından tanıştım. Sürekli Kafkasya’ya gidiyor ve bunlardan "görev gezileri" olarak bahsediyordu: Ona göre bu savaş, bütün Rusya için bir felaketti. Savaşın herkesin gözeneklerine sızdığına inanıyordu: Kurallara boyun eğmeyenler susturuluyordu.
"Koka, Çeçenistan’ın Güvercini" (2005) adlı filmim, ellerinde bir fotoğraf makinesi ve bir not defteri bulunan Çeçen kadınların Rus ordusu tarafından işlenen vahşeti nasıl belgelediğini gösteriyordu. Bu kadınlar, BM Uluslararası Adalet Divanı’nın, yürüttükleri titiz araştırmalara dayanarak suçluları mahkum etmesi için boşuna çaba sarf ettiler.
Bu makalenin geri kalan %68.53'lük kısmını okumanız gerekiyor. Devamı abonelere özeldir.