Gazze Şeridi, Gazze Kenti – Hamas liderliğindeki 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından İsrail'in Gazze'ye yönelik soykırım savaşını başlatmasından bu yana üç yıl geçti; Filistin bölgesi tanınmaz hale geldi.
İsrail'in kesintisiz hava ve kara saldırıları Gazze Şeridi'nin büyük bölümünü harap etti, evleri ve mahalleleri yerle bir ederken altyapı ile temel hizmetlere ağır zararlar verdi.
Gazze Sağlık Bakanlığı'na göre savaş, yaklaşık iki milyon nüfusun hayatını altüst etti. Tekrarlanan yerinden etme ve tahliye emirleri aileleri ve toplulukları kökünden koparırken, 74.245'ten fazla Filistinli yaşamını yitirdi.
Ekim 2025'te bir "ateşkes" ilan edilmiş olmasına rağmen, bu durum acıları dindirmedi. Sağlık Bakanlığı, “ateşkes” yürürlüğe girdiğinden bu yana 1.462 Filistinlinin öldürüldüğünü, Şerif genelinde İsrail saldırıları ve diğer askeri faaliyetlerin devam ettiğini bildiriyor.
Yıll süren savaş eğitim, sağlık ve ekonominin çöküşüne yol açarken; gıda, su, barınma ve diğer temel ihtiyaçlara erişim günlük bir mücadele haline geldi.
Gazze halkı için savaş sadece nerede yaşadıklarını değil, günlük yaşamın en sıradan hallerini nasıl sürdürdüklerini de değiştirdi.
Gazze'deki birçok Filistinli için ev, akarsu, elektrik ve bir ulaşım aracı gibi günlük yaşamın temel altyapısı artık mevcut değil.
BM verilerine göre eylül ayında Gazze nüfusunun yüzde 94'ü acil barınma ve temel hanehalkı yardımı ihtiyacı içindeydi; hanehalklarının yüzde 65'i ise İsrail saldırıları veya zorunlu tahliye emirleri nedeniyle evlerinden koparıldığı için doğa koşullarına karşı çok az koruma sağlayan çadırlarda veya derme çatma barınaklarda yaşıyordu.
Birleşmiş Milletler'e göre birçok aile ayrıca yeterli yatak takımı, aydınlatma, mutfak ekipmanı ve sıhhi tesislerden yoksun durumdaydı.
Su, bir diğer günlük mücadele alanına dönüştü. BM'ye göre, haziran ayında yüzde 84 olan orta ila yüksek düzeyde su güvensizliği yaşayan hanelerin oranı, ağustos ayı başlarında yüzde 91'e yükseldi.
Elektrik de aynı şekilde güvenilmez durumda. Gazze, işleyen bir elektrik şebekesinden yoksun kalmaya devam ediyor; bu durum temel hizmetleri ve haneleri jeneratörlere ve giderek kıtlaşan yakıt, motor yağı ve yedek parçalara bağımlı hale getiriyor.
Hasar gören yollar ve iletişim ağları; ulaşımı, telefon ve internet erişimini ile temel hizmetlere ulaşımı daha da zorlaştırdı.
Bunun sonucunda günlük yaşam hayatta kalma etrafında yeniden örgütlendi: Su toplamak, telefon şarj etmek, yemek pişirmek, çamaşır yıkamak ve hizmetler arasında hareket etmek, bir zamanlar gereksiz olan kaynakları ve planlamayı zorunlu kılıyor.
Savaş Gazze ekonomisini yerle bir etti; işletmelerin ve yerel endüstrilerin yok olması aileleri çok az gelirle ve keskin biçimde düşen alım gücüyle baş başa bıraktı.
BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı, eylül ayında yaptığı tahminde, Ekim 2023'ten bu yana Gazze'deki ekonomik işletmelerin yüzde 92'sinin hasar gördüğünü veya yıkıldığını, işsizliğin ise yüzde 78'e ulaştığını belirtti.
Kişi başına düşen GSYH 2025 yılında sadece 212 dolar olarak gerçekleşti; bu rakam 2022 seviyesinin yaklaşık yüzde 17'sine denk geliyor. Tarım ve sanayi 2022 üretimlerinin sadece yüzde 6'sı ile faaliyet gösterirken, inşaat sektörü yüzde 1'e geriledi.
Ekonomik çöküş aynı zamanda temel malları giderek karşılanamaz hale getirdi. Dış dünya ile ticareti yapılan çoğu malın tarihsel olarak İsrail kontrolündeki geçiş noktalarından geçtiği Gazze'de, malların hareketine getirilen kısıtlamalar ekonomik zararı derinleştirdi.
Etkisi