İran ile askeri çatışmaların başlamasından bu yana geçen sekiz ay içinde ABD'ye ait en az 81 savaş uçağı, askeri İHA ve helikopter imha edildi ya da zarar gördü. Amerikan Kongresi'nin araştırma ve inceleme organı Kongre Araştırma Servisi (CRS), bu askeri teçhizatın toplam değerinin yaklaşık 3,3 milyar dolar olduğunu açıkladı.
CRS, bu bilgileri geçen 5 Şubat'ta ABD Kongresi'ne sunduğu bir raporda kamuoyuna duyurdu. Raporda, zarar gören ve imha edilen askeri hava araçları arasında son teknoloji F-15E, F-35, A-10 gibi çeşitli savaş uçakları, gözetleme uçakları, havada yakıt ikmal uçakları, insansız hava araçları ve helikopterlerin yer aldığı belirtildi.
CRS hesaplamalarına göre, maddi kayıpların büyük bir kısmını MQ-9 Reaper İHA'ları oluşturuyor. Listede en az 45 adet Reaper İHA yer alıyor. Gözetleme ve füze saldırılarında kullanılan bu İHA'larda meydana gelen hasarlar nedeniyle, mayıs ayı itibarıyla ABD Hava Kuvvetleri'nin aktif MQ-9 envanteri 135'e geriledi. Oysa o dönemde ABD ordusunun en az 189 konuşlandırılabilir Reaper İHA'ya ihtiyacı vardı.
Bunun yanı sıra listede 12 adet F-15E Strike Eagle savaş uçağı, 1 adet F-35A Lightning-II hayalet savaş uçağı ve 2 adet A-10 Thunderbolt-II taarruz uçağı da bulunuyor.
Raporda, 2 Mart'ta Kuveyt hava sahasında yaşanan bir "dost ateşi" olayında kendi güçlerinin açtığı ateşle üç F-15E'nin düşürüldüğü bilgisine yer verildi. Nisan ayındaki İran hava sahası operasyonları sırasında bir F-15E daha imha edildi. Ayrıca eylül ayında Ürdün'deki Muwaffaq Salti Hava Üssü'ne düzenlenen İran saldırısında sekiz F-15E daha zarar gördü.
19 Mart'taki İran saldırısında hasar gören bir F-35A ise daha sonra onarılarak yeniden askeri operasyonlara dâhil edildi.
CRS'nin listesinde ayrıca 7 adet KC-135 Stratotanker, 1 adet E-3 Sentry gözetleme uçağı, 2 adet MC-130J Commando-2 özel operasyon uçağı ve 1 adet HH-60W Jolly Green-2 arama-kurtarma helikopteri de yer alıyor.
Bunların yanı sıra 1 adet MQ-4C Triton, 3 adet MQ-1 İHA, 1 adet AH-64 Apache taarruz helikopteri, 4 adet AH-6 Little Bird ve 1 adet MH-60 Seahawk helikopteri de hasar gören hava araçları arasında gösterildi.
Raporda, özellikle E-3 Sentry gözetleme uçağının kaybedilmesinin büyük bir önem taşıdığı vurgulandı. Havadan gözetleme, komuta ve kontrol faaliyetlerinde kritik bir rol oynayan Boeing-707 gövdesi üzerine inşa edilen bu uçak, ABD Hava Kuvvetleri'nde zaten sınırlı sayıda bulunuyor.
CRS'nin son verileri, mayıs ayında yayımlanan önceki raporla kıyaslandığında belirgin bir artış gösterdi. Önceki versiyonda 42 hava aracının zarar gördüğü ifade edilmişti. Ancak yeni listede sayının 81'e ulaşması, mayıs ayından sonra 39 yeni hava aracının imha edildiği anlamına gelmiyor; CRS, bu durumun yeni bilgilere ulaşılması ve daha önce rapor edilmeyen hasarların tespit edilmesinden kaynaklandığını belirtti.
ABD, geçen 2 şubat'ta İran'a karşı 'Operasyon Epik Öfke' adıyla bir askeri harekât başlatmıştı. Yaklaşık üç buçuk ay süren bu operasyonun sona erdiği, haziran ayının ilk haftasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından ilan edilmişti. Ancak bu gelişmenin ardından da İran ile Amerikan güçleri arasında karşılıklı saldırılar bir süre daha devam etti.
Geçtiğimiz ağustos ayında ABD'nin İran'a yönelik 'Operasyon Ekonomik Dışlanmış' adı altında ekonomik bir hamle başlatması askeri çatışmalarda kısmi bir durgunluğa yol açsae da iki ülke arasındaki gerilim hâlâ devam ediyor. Güvenlik analistleri, her an yeni bir askeri çatışmanın patlak verebileceği uyarısında bulunuyor.
Kaynak: New York Post